در فرهنگ رایانه سیستم عامل (به انگلیسی: Operating System) نرم‌افزاری است که مدیریت منابع رایانه را به عهده گرفته و بستری را فراهم می‌سازد که برنامه‌های کاربردی اجرا شده و از خدمات آن استفاده کنند.

دلایل ایجاد سیستم عامل
یک سیستم کامپیوتری پیشرفته از یک یا چند پردازنده، مقداری حافظه اصلی، دیسک‌ها، چاپگرها، صفحه‌کلید، صفحه‌نمایش، واسط‌های شبکه‌ای و دیگر دستگاه‌های ورودی و خروجی تشکیل شده‌است. اگر سیستم یکپارچه‌ای برای مدیریت این منابع وجود نداشته باشد، هر برنامه باید به تنهایی این کار را انجام دهد. سیستم عامل یک لایه نرم‌افزاری فراهم می‌کند که وظیفه مدیریت منابع سیستم را از دوش برنامه‌های کاربردی رهانیده و کار برنامه‌نویسی را ساده‌تر می‌نماید.

وظایف سیستم عامل
سیستم عامل دو کار عمده انجام می‌دهد: در نگرش پایین به بالا، منابع منطقی (مانند فایل‌ها) و منابع فیزیکی (مانند دستگاه‌های سخت افزاری) رایانه را مدیریت و کنترل می‌کند.

در نگرش بالا به پایین، وظیفه سیستم عامل این است که یک ماشین توسعه یافته (Extended Machine) یا ماشین مجازی (Virtual Machine) را به کاربران ارائه کند تا آنها بتوانند آسان تر برنامه نویسی نمایند و درگیر پیچیدگی‌های سخت افزاری رایانه نشوند.

به طور کلی، وظایف سیستم عامل شامل موارد زیر است :

استفاده بهینه از منابع و جلوگیری از به هدر رفتن آنها
تخصیص و آزاد سازی منابع
اداره صف‌ها و زمان بندی استفاده از منابع
حساب داری (Accounting) میزان استفاده از منابع
ایجاد امنیت (security)
ایجاد، حذف و اداره فرایند‌ها
ایجاد مکانیسم‌های ارتباط بین فرایند‌ها و همگام سازی آنها
مدیریت فایل‌ها و پوشه‌ها
مدیریت حافظه‌های اصلی و جانبی
برقراری امکان دسترسی چندتایی (Multiaccess) و اجرای هم روند (Concurrent) فرایند‌ها
به اشتراک گذاری منابع (Resource Sharing)
تعیین راهکار‌هایی برای اداره بن بست (deadlock)‌ها
جلوگیری از شرایط رقابتی (Race Condition) و تداخل یا در هم قفل شدن (Interlock) فرایند‌ها
جلوگیری از گرسنگی (Starvation)

سیستم عامل‌های فعلی

در سالهای اخیر رقابت بشتر بین سیستم‌عامل‌های مایکروسافت ویندوز، اپل مک اواس و لینوکس جریان دارد که آماری که در ماه اوت ۲۰۱۰ توسط وب‌گاه W3Schools به ثبت رسیده حاکی از آن است که هم اکنون ۸۷٫۶ درصد کاربران رایانه‌های شخصی از سیستم‌عامل ویندوز استفاده می‌کنند.

آمار موجود که مربوط به اوت ۲۰۱۰ می‌باشد به شرح زیر است:

ویندوز ۷ : ۲۲٫۳٪
ویندوز ویستا : ۱۰٫۵٪
ویندوز اکس پی : ۵۳٫۱٪
ویندوز سرور ۲۰۰۳ : ۱٫۳٪
ویندوز ۲۰۰۰ : ۰٫۴٪
مک اواس : ۶٫۷٪
لینوکس : ۴٫۹٪

تاریخچه :

اولین کامپیوترها فاقد سیستم‌عامل بودند. در اوایل سال ۱۹۶۴ فروشندگان کامپیوترهای تجاری ابزار کاملا گسترده‌ای را برای تسهیل توسعه، زمانبندی، و اجرای کارها روی یک سیستم پردازش دسته‌ای فراهم می‌کردند. برای مثال کامپیوتر تولید شده توسط UNIVAC.

در ابتدا سیستم‌عامل روی مین فریم‌ها مستقر می‌شد و کمی بعد سیستم‌عامل میکروکامپیوترهای ابتدایی که فقط از یک برنامه در هر زمان پشتیبانی می‌کردند و به یک زمانبند بسیار ابتدایی نیاز داشتند. هر برنامه زمانی که در حال اجرا بود تحت کنترل کامل ماشین قرار داشت. چند وظیفه‌ای (اشتراک زمانی) اولین بار در مین فریم‌ها و در ۱۹۶۰ عرضه شد. ابتدا کامپیوترها به اندازه یک زمین فوتبال بودند اما امروزه در کف یک دست جا می‌گیرند.

 انواع سیستم عامل :

سیستم عامل تک پردازنده
این نوع سیستم عامل‌ها، سیستم عامل‌های نسل چهارم (نسل فعلی) هستند که بر روی یک پردازنده اجرا می‌شوند.

سیستم عامل شبکه‌ای
این نوع سیستم عامل‌ها، از کنترل کننده‌های واسط شبکه و نرم افزار‌های سطح پایین به عنوان گرداننده استفاده می‌کنند و برنامه‌هایی برای ورود به سیستم‌های راه دور و دسترسی به فایل از راه دور در آنها به کار گرفته می‌شود.

سیستم عامل توزیع شده
این سیستم عامل‌ها خود را مانند سیستم عامل‌های تک پردازنده به کاربر معرفی می‌کنند، اما در عمل از چندین پردازنده استفاده می‌کنند. این نوع سیستم عامل در یک محیط شبکه‌ای اجرا می‌شود در این نوع سیستم یک برنامه پس از اجرا در کامپوترهای مختلف جواب نهایی به سیستم اصلی کاربر بر می‌گردد سرعت پردازش در این نوع سیستم بسیار بالاست.

سیستم عامل بی درنگ
از این نوع سیستم‌های عامل برای کنترل ماشین آلات صنعتی، تجهیزات علمی و سیستم‌های صنعتی استفاده می‌گردد. یک سیستم عامل بلادرنگ دارای امکانات محدود در رابطه با بخش رابط کاربر و برنامه‌های کاربردی مختص کاربران هستند. یکی از بخش‌های مهم این نوع سیستم‌های عامل، مدیریت منابع موجود کامپیوتری بگونه‌ای است که یک عملیات خاص در زمانی که می‌بایست، اجراء خواهند شد , مهم‌تر اینکه مدیریت منابع بگونه ایست که این عمل در هر بار وقوع, مقدار زمان یکسانی بگیرد.

منابع
آندرواس تننباوم و وودهال، طراحی و پیاده سازی سیستمهای عامل.چاپ چهارم ویرایش دوم.

تا حالا در مورد سیستم عامل های تحت وب باید شنیده باشید که نمونش سیستم عامل گوگل بود. اما یه سری برنامه های تحت وب هم داریم. برنامه هایی که در راستای سیستم عامل های تحت وب هستند. اما یه سری مشکلات دارن. اولین مشکلش هم سرعت این نوع برنامه هاست که حتی اگه از جاوا و آژاکس استفاده بشه باز هم سرعتش پایینه. اما باز هم خیلی از مشکلات رو حل میکنه مثل مواقعی که برنامه ای روی سیستمون نصب نمیشه یا وقت نصبش رو ندارید میشه از این برنامه ها استفاده کرد. نمونه خوبه این نوع برنامه ها Google Docs هست که 3 نوع برنامه تحت وب رو داره. word , presentation , spreadsheet.

شما با این 3 نوع برنامه که معادل ورد و اکسل و پاورپوینت آفیس هست تحت وب می تونید کار کنید و تو خود Google Docs ذخیره کنید.

البته درسته که به قدرتمندیه آفیس یا اپن آفیس نیست اما باز هم یه تجربه جدیده که می تونه لذت بخش باشه. مخصوصا وقت سفر.

لذت یادداشت خاطرات سفر با Google Docs

از لینک زیر می تونید از دموی این برنامه های استفاده کنید و اگه تو گوگل ایمیل دارید میتونید از قسمت بالای صفحه به Documents برید و تمام فایل هاتون رو به گوگل بسپارید و همیشه داشته باشیدشون. فقط مواظب باشید که فولدراتون رو Share نکنید

لینک Google Docs

پ.ن: گوگل یه برنامه تحت وب دیگه هم داره که شبیه publisher آفیس هست.

 اسامی تمام سیستم عامل های دنیا

اگر بخواهيم مروري سريع بر سيستم هاي عامل در دوران هاي مختلف تاريخ داشته باشيم، نياز نيست خيلي دور برويم. تاريخ سيستم عامل را مي توان به چند دوره زير تقسيم كرد:

- تا دهه 70، اشتراك زماني (1 كامپيوتر و چند كاربر)

- دهه 80، كامپيوتر شخصي (1 كامپيوتر براي هر كاربر)

- از دهه 90، محاسبات موازي (تعداد زيادي كامپيوتر براي هر كاربر)

تا پايان دهه 80، كامپيوترها بزرگ و سنگين بودند و در مركز كامپيوتر كار مي كردند. بسياري از سازمان ها فقط يك كامپيوتر داشتند. در اواخر دهه 80، قيمت ها تا حدي پايين آمد كه هر نفر مي توانست يك كامپيوتر شخصي داشته باشد. اين ماشين ها حتي قابليت شبكه كردن با يكديگر را نيز داشتند. به اين ترتيب، از اوايل دهه 80 امكان اشتراك گذاري فايل ها و دسترسي از راه دور به منابع سيستمي مختلف ايجاد شد.

امروزه برخي سيستم ها بيش از يك پردازنده را به ازاي هر كاربر ارائه مي دهند. حالا اين مي تواند به شكل چند كامپيوتر موازي باشد و يا حتي تعداد زيادي از پردازنده ها كه در يك جامعه كوچك با يكديگر كار مي كنند.

چنين سيستم هايي را سيستم هاي موازي يا سيستم هاي كامپيوتري توزيع شده مي گويند. اين سيستم ها اين سوال را در ذهن مي آورند كه چه نرم افزارهايي مي تواند در اين سيستم ها به كار گرفته شود. براي پاسخ به اين سوال، گروهي تحت هدايت پروفسور تنن باوم در دانشگاه وريژه هلند گرد هم آمده و از سال 1980 تاكنون در مورد سيستم هاي توزيع شده تحقيق مي كنند.

نتيجه اين تحقيقات، سيستم عامل توزيع شده جديدي است كه آموبا (آميب / Amoeba) نام دارد و براي محيط هايي طراحي شده است كه از تعداد زيادي كامپيوتر تشكيل شده است. آموبا براي دانشگاه ها و ديگر موسسات تحقيقاتي رايگان است.

آموبا چيست؟
آموبا سيستم عامل چند منظوره توزيع شده است. اين سيستم عامل مي تواند از چندين ماشين بهره بگيرد و با آنها طوري رفتار كند كه انگار يك سيستم واحد و يكپارچه است. به طور كلي، كاربران از تعداد و محل پردازنده هايي كه براي اجراي دستورات وي به كار گرفته مي شود، مطلع نيستند. همچنين اطلاعات و محل سرورهاي فايلي كه فايل هاي آنها در آن ذخيره مي شود نيز نامشخص است.

از ديدگاه كاربر، آموبا درست همانند يك سيستم عامل سنتي اشتراك زماني است. آموبا يك پروژه ناتمام است و هنوز در مرحله تكميل به سر مي برد. اين سيستم عامل به عنوان بستري براي تحقيق و توسعه كد در سيستم هاي موازي و زبان ها و پروتكل هاي مرتبط با آن به كار مي آيد.

همچنين اين سيستم مي تواند يونيكس را شبيه سازي كند و ظاهري درست همانند يونيكس دارد. البته اين سيستم به عنوان جايگزيني براي يونيكس نيست و تنها عملكردي مشابه دارد. اين سيستم عامل براي دانشجويان و محققاني كه مي خواهند كد منبع سيستم عامل را مشاهده كنند و طريقه عملكرد آن را از نزديك ببينند، بسيار مناسب است. اين سيستم عامل همچنين براي برنامه نويسي به روش توزيع شده (چند كاربر به طور مجزا روي چند پروژه مختلف كار كنند) و سيستم هاي موازي (يك كاربر از 50 پردازنده استفاده كند تا شترنجي را به طور موازي بازي كند) استفاده مي شود.

البته ايجاد نرم افزارها براي اين سيستم عامل ساده است، همانند دستور make در يونيكس، يك دستور مشابه به نام amake وجود دارد.

هدف از طراحي آموبا
هدف اصلي از طراحي آموبا به شرح زير است:

- توزيع: اتصال چندين ماشين به يكديگر

- موازي سازي: اجراي يك كار روي چندين پردازنده

- شفافيت: كلكسيون كردن كامپيوترهاي مختلف و نمايش آن به صورت يك سيستم واحد

- بازدهي: دستيابي به تمام موارد بالايي، با كيفيت مناسب.

همان طور كه گفتيم، آموبا سيستمي توزيع شده است و در آن چندين ماشين كه به يكديگر متصل هستند را كنترل و مديريت مي كند. نيازي نيست كه اين ماشين ها همه از يك نوع باشند. اين ماشين ها مي توانند در يك شبكه LAN به يكديگر متصل شوند. آموبا از پروتكل شبكه قدرتمند FLIP استفاده مي كند. اگر يك ماشين آموبا بيشتر از يك رابط شبكه داشته باشد، به طور خودكار به عنوان مسيرياب بين چند شبكه به كار گرفته خواهد شد و شبكه هاي LAN مختلف را به يكديگر متصل خواهد كرد.

آموبا همچنين سيستمي موازي است. اين يعني مي توان يك كار يا يك برنامه را با چندين پردازنده مختلف به طور موازي انجام داد تا سرعت بيشتري در اجراي آن به دست آورد. براي مثال، براي حل مساله فروشنده دوره گرد، مي توان از ده و يا صد پردازنده استفاده كرد تا در فاصله زماني بسيار كوتاه تري مساله را حل كرد.

هر چه تعداد ريزپردازنده هاي موجود در سيستم بيشتر باشد، نتيجه بهتري حاصل مي شود. به اين مجموعه از ريزپردازنده ها، موتور محاسبه گفته مي شود.

يكي ديگر از اهداف كليدي، بحث شفافيت است. نيازي نيست كاربر از تعداد يا محل پردازنده ها آگاه باشد و يا حتي بداند فايل هايش در كجا ذخيره شده است. همچنين مشكلاتي چون تكرر فايل ها در نقاط مختلف به طور خودكار رفع مي شود و نيازي به دخالت دستي كاربر نيست.

به عبارت ديگر، كاربر به يك ماشين متصل نمي شود و به يك سيستم كلي متصل مي شود. مفهومي به نام كامپيوتر شخصي وجود ندارد و وقتي كاربر به ماشين متصل مي شود، كاربر دستور اتصال به سروري را وارد نمي كند كه از چندين پردازنده بهره بگيرد. از ديد كاربر كل سيستم مثل يك سيستم اشتراك زماني است.

در سيستم هاي عامل، پايداري و بازدهي همواره يك دغدغه كليدي بوده. بنابراين تلاش هاي زيادي براي رفع اين دغدغه ها انجام شده است. مكانيزم پايه ارتباطات بهبودهاي زيادي داشته است و بر اساس همين تلاش ها، پيغام هاي ارسالي و پاسخ هاي دريافتي در كمترين تاخير ممكن ارسال و دريافت مي شوند. همچنين امروزه امكان انتقال داده ها با پهناي باند بالا ميان  كامپيوترها رواج يافته است. بلوك هاي داده پايه اصلي زيرسيستم ها و برنامه هاي با بازدهي بالا در آموبا هستند.

معماري سيستم
از آن جايي كه سيستم هاي توزيع شده و موازي از سيستم هاي كامپيوتر شخصي كاملا متفاوت هستند، شايان ذكر است كه در ابتدا نوع پيكربندي سخت افزاري كه براي استفاده از آموبا مورد نياز است، را توضيح دهيم. يك سيستم عادي آموبا از سه كلاس اصلي عملكردي در هر ماشين تشكيل مي شود.

نخست: هر كاربر يك دستگاه براي استفاده و اجراي رابط كاربري خود دارد، اين رابط كاربري مبتني بر سيستم پنجره اي X است. اين ايستگاه مي تواند يك ايستگاه كاملا معمولي باشد، يا يك پايانه بسيار خاص X. اين دستگاه كاملا به اجراي رابط كاربري بر مي گردد و كاري به باقي سيستم ها ندارد.

دوم: يك سبد از پردازنده ها وجود دارند كه به طور خودكار به هر كاربر تخصيص داده مي شوند. اين پردازنده ها مي توانند بخشي از يك كامپيوتر با چند پردازنده و يا بخشي از يك شبكه با چند كامپيوتر باشند، حتي مي توان مجموعه اي از مادربوردها را به هم متصل كرد و اين سيستم عامل را روي آن اجرا كرد.

به طور معمول هر پردازنده چندين مگابايت حافظه شخصي دارد، اين حافظه نيازي هم نيست حافظه به اشتراك گذاشته شده باشد، چرا كه هر پردازنده مي تواند هر فضايي را كه مي خواهد تهيه كند. البته حافظه اشتراكي براي پردازنده ها ممنوع نيست.

ارتباطات به اين طريق انجام مي شود كه بسته ها از طريق شبكه LAN ارسال مي شود و تمام پردازش ها در سبد پردازنده ها انجام مي شود.

سوم: سرورهاي مختص يك كار خاص وجود دارند، مثلا سرورهايي وجود دارند كه به آن ها فايل سرور مي گويند و كارشان فقط در مورد فايل ها و ديسك ها است. اين سرورها هميشه در حال اجرا هستند. اين پردازنده ها مي توانند متعلق به سبد پردازنده ها باشند يا به طور مستقل فعاليت كنند. تمام اين مولفه ها بايد از طريق يك شبكه سريع به يكديگر متصل شوند. در حال حاضر تنها شبكه هاي اترنت پشتيباني شده است اما در آينده ديگر شبكه ها نيز پياده سازي مي شوند.
ميلاد پيكاني

منبع
Andrew S. Tanenbaum & Gregory J. Sharp,
"The Amoeba Distributed Operating System”
Vrije University.

KolibriOS یک سیستم عامل کم حجم و فوق العاده کوچک x86مخصوص سیستم های 32بیتی است  که شروع پروژه این سیستم عامل به سال 2004 بر می‌گردد و بیشتر جامعه توسعه دهنده آن به اتحاد جماهیر شوروی سابق بر میگردد .

اما مهمترین خصیصه این سیستم عامل حجم بسیار کم و متحیر کننده آن است به طوری شما میتوانید آن را بر روی یک فلاپی دیسک کپی کرده و اجرا کنید .

جالب اینجاست که مدت زمان بوت شدن این سیستم عامل پس از روش شدن سیستم تنها 4 ثانیه است !

KolibriOS تکه ای از یک برنامه نویسی متحیر کننده است. یک سیستم عامل با محیط گرافیکی کامل و ویرایشگرهای متنی ، شبکه  ، بازی ، مرورگر ، رسانه ها و تعداد زیادی قابلیتهای مفید دیگر که همگی آنها در یک فلاپی 1.44 مگابایتی قرار می‌گیرند !

KolibriOS  نیازی به نصب ندارد … تنها کافی است آن را بر روی فلاپی و یا یک عدد سی دی کپی کنید و سپس سیستم را ریستارت و از روی فلاپی یا سی دی بوت کنید تا وارد KolibriOS شوید .

در سایت KolibriOS دو نسخه برای دریافت قرار داده شده – یک نسخه 2 مگابایتی مخصوص فلاپی دیسک و یک نسخه 3 مگابایتی برای رایت بر روی سی دی که نسخه 3مگابایتی هم هنوز باورنکردنی و کوچک است !

در سایت KolibriOS هیچ اشاره‌ای به سخت افزار مورد نیاز برای اجرای آن نشده است . اما من حدس میزنم که اون رو بتونید روی هر سیستم عتیقه‌ای هم نصب کنید !

از آنجایی که سیستم من فاقد فلاپی درایو هست نسخه 3 مگابایتی رو دریافت کرده و فایل ISO آن را با یکی از نرم افزارهای رایت بر روی سی دی رایت کردم و سپس رایانه را از روی درایو سی دی بوت کردم .

سرعت بالا آمدن و خاموش شدن فوق العاده بالای KolibriOS اولین چیزی است که همگان را متحیر می‌سازد . شاید چیزی شبیه خاموش و روش کردن یک لامپ !

رابط گرافیکی سیستم عامل زیاد بالا نیست و آدم رو بیشتر به یاد ویندوز 3.1 مایکروسافت می‌اندازه ، اما قطعا همین گرافیک و ابزارهای موجود در سیستم عامل با حجم 2مگابایت برای هیچ‌کس قابل تصور و قبول نیست.

بازی های مختلف و پرطرفدار ، برنامه های اتصال به اینترنت و مسنجر ، ماشین حساب – برنامه های تست سخت افزار – برنامه‌های پخش فیلم و موزیک ،  برنامه نمایش تصاویر GIF متحرک ، که ویندوز7 هم قادر به اجرای آنها نیست : )) !  برنامه های مدیریت فایل ، ویرایشگرهای متنی و ده‌ها برنامه جالب دیگر … از ابزارهای این سیستم عامل هستند .

شاید علاوه بر تست این سیستم عامل هیجان انگیز ، یکی از استفاده‌های خوب KolibriOS میتواند برای زمانی باشد که مثلا ویندوز رایانه‌تان به مشکل برخورد کرده و به اصطلاح بالا نمی‌آید ، با استفاده از KolibriOS میتوان به فایلهای هارد دیسک دسترسی پیدا کرد و مثلا از اطلاعاتی که در درایو ویندوز قرار دارند نسخه پشتیبان تهیه کرد و سپس اقدام به نصب ویندوز کرد

» ورود به سایت KolibriOS و دریافت آخرین نسخه

ویندوز پاورشل آی.اس.ئی برنامه میزبان پاورشل است. به کمک آن، سرپرست سیستم قادر خواهد بود تا دستورات را اجرا کند و اسکریپت های اشکال زدایی را در یک رابط کاربر گرافیکی تست و ایرادیابی کند.

چرا به آن نیاز داریم: با انجام اعمالی بر اساس اسکریپت، این ابزار به ما این امکان را میدهد تا کنترل و انعطاف بیشتری در کار با زیرساخت ویندوز خود نسبت به حالت گرافیکی در کاربردهایی مانند Server Manager داشته باشیم.

چگونه کار میکند: پاورشل آی.اس.ئی دقیقاً مانند پاورشل کار میکند. این ابزار راهکاری ساده تر برای ویرایش و ایرادیابی متنی است. قابلیت های آن شامل ویرایش چند خطی، زبانه دار بودن، رنگ بندی، راهنمای حساس به محتویات و … است

مایکروسافت تلاش کرده با powershell یک سطر فرمان قدرتمند را در اختیار کاربران خود بگذارد. قرار است powershell بطور استاندارد به نگارش های بعدی ویندوز اضافه گردد. اصلی ترین ویژگی های powershell عبارتند از اینکه این رابط یک شئ (objects) است و نه محیطی برپایه متن. همه آن چیزی که بر روی صفحه تصویر دیده میشود درون این برنامه بر قالب شئ هستند که دارای ها (properties) روش (methods) هایی دارند. دسترسی به این شی ها و ویرایش کردن آنها در مقایسه با حالت متنی بسیار ساده تر است.

An A-Z Index of Windows PowerShell commands

a
   Get-Acl                    Get permission settings for a file or registry key
   Set-Acl                    Set permissions
   Get-Alias            gal   Return alias names for Cmdlets
   Import-Alias        ipal   Import an alias list from a file
   New-Alias            nal   Create a new alias.
   Set-Alias            sal   Create or change an alias
   Get-AuthenticodeSignature  Get the signature object associated with a file
   Set-AuthenticodeSignature  Place a signature in a .ps1 script or other file
c
   Set-Location  cd/chdir/sl  Set the current working location
   Get-ChildItem   dir/ls/gci Get child items (contents of a folder or registry key)
   Get-Command          gcm   Retrieve basic information about a command
   Measure-Command            Measure running time
   Trace-Command              Trace an expression or command
   Add-Content           ac   Add to the content of the item
   Get-Content   cat/type/gc  Get content from item (specific location)
   Set-Content           sc   Set content in the item (specific location)
   Clear-Content        clc   Remove content from a file/item
   ConvertTo-Html             Convert the input into an HTML table
   ConvertFrom-SecureString   Convert a secure string into an encrypted standard string
   ConvertTo-SecureString     Convert an encrypted standard string into a secure string
   Clear-Host      clear/cls  Clear the screen
   Clear-Item           cli   Remove content from a variable or an alias
   Copy-Item     copy/cp/cpi  Copy an item from a namespace location
   Get-Credential             Get a security credential (username/password)
   Get-Culture                Get region information (language and keyboard layout)
d
   Get-ChildItem   dir/ls/gci Get child items (contents of a folder or registry key)
   Get-Date                   Get current date and time
   Set-Date                   Set system time on the host system
   Remove-Item  del/erase/rd/rm/rmdir   Remove an item
   Do                         Loop while a condition is True
   Get-PSDrive          gdr   Get drive information (DriveInfo)
   New-PSDrive      mount/ndr Install a new drive on the machine
   Remove-PSDrive       rdr   Remove a provider/drive from its location
e
   Get-Eventlog               Get eventlog data
   Get-ExecutionPolicy        Get the execution policy for the shell
   Set-ExecutionPolicy        Change the execution policy (user preference)
   Export-Alias         epal  Export an alias list to a file
   Export-Clixml              Produce a clixml representation of powershell objects
   Export-Console             Export console configuration to a file
   Export-Csv          epcsv  Export to Comma Separated Values (spreadsheet)
   Invoke-Expression          Run a PowerShell expression
   Exit                       Exit Powershell (or exit a script)
f
   ForEach-Object    foreach  Loop for each object in the pipeline ( % )
   ForEach                    Loop through values in the pipeline
   For                        Loop through items that match a condition
   Format-Custom         fc   Format output using a customized view
   Format-List           fl   Format output as a list of properties, each on a new line
   Format-Table          ft   Format output as a table
   Format-Wide           fw   Format output as a table listing one property only
g
   Get-Item              gi   Get a file/registry object (or any other namespace object)
   Get-ChildItem   dir/ls/gci Get child items (contents of a folder or registry key)
h
   Get-Help            help   Open the help file
   Add-History                Add entries to the session history
   Get-History  history/h/ghy Get a listing of the session history
   Invoke-History     r/ihy   Invoke a previously executed Cmdlet
   Get-Host                   Get host information (PowerShell Version and Region)
   Clear-Host      clear/cls  Clear the screen
   Read-Host                  Read a line of input from the host console
   Write-Host                 Display message on screen
i
   if                         Conditionally perform a command
   Import-Clixml              Import a clixml file and rebuild the PS object
   Import-Csv         ipcsv   Take values from a CSV list and send objects down the pipeline.
   Get-Item              gi   Get a file object or get a registry (or other namespace) object
   Invoke-Item           ii   Invoke an executable or open a file (START)
   New-Item              ni   Create a new item in a namespace
   Remove-Item  rm/del/erase/rd/ri/rmdir   Remove an item
   Set-Item              si   Change the value of an item
   Clear-ItemProperty         Delete the value of a property
   Copy-ItemProperty          Copy a property along with its value
   Get-ItemProperty           Retrieve the properties of an object
   Move-ItemProperty          Move a property from one location to another
   New-ItemProperty           Set a new property of an item at a location
   Remove-ItemProperty        Delete the property and its value from an item
   Rename-ItemProperty        Rename a property of an item
   Set-ItemProperty           Set the value of a property
k
   Stop-Process    kill/spps  Stop a running process
l
   Get-Location    pwd / gl   Get and display the current location
   Pop-Location        popd   Set the current working location from the stack
   Push-Location      pushd   Push a location to the stack
   Set-Location  cd/chdir/sl  Set the current working location
m
   Add-Member                 Add a member to an instance of a PowerShell object
   Get-Member            gm   Enumerate the properties of an object
   Move-Item      move/mv/mi  Move an item from one location to another
o
   Compare-Object             Compare the properties of objects
   Group-Object       group   Group the objects that contain the same value for a common property
   Measure-Object             Measure the properties of an object
   New-Object                 Create a new .Net object
   Select-Object     select   Select properties of objects
   Sort-Object         sort   Sort objects by property value
   Where-Object               Filter the objects passed along the command pipeline.
   Out-Default                Send output to default
   Out-File                   Send command output to a file
   Out-Host              oh   Send the pipelined output to the host
   Out-Null                   Send output to null
   Out-Printer           lp   Send the output to a printer
   Out-String                 Send objects to the host as strings
p
   Powershell                 Launch a powershell session
   Convert-Path        cvpa   Convert a ps path to a provider path
   Join-Path                  Combine a path and child-path
   Resolve-Path        rvpa   Resolves the wildcards in a path
   Split-Path                 Return part of a path
   Test-Path                  Return true if the path exists, otherwise return false
   Get-Pfxcertificate         Get pfx certificate information
   Pop-Location        popd   Set the current working location from the stack
   Push-Location      pushd   Push a location to the stack
   Get-Process       ps/gps   Get a list of processes on a machine
   Stop-Process    kill/spps  Stop a running process
   Clear-ItemProperty   clp   Remove the property value from a property
   Copy-ItemProperty    cpp   Copy a property along with it's value
   Get-ItemProperty      gp   Retrieve the properties of an object
   Move-ItemProperty     mp   Move a property from one location to another
   New-ItemProperty           Set a new property
   Remove-ItemProperty   rp   Remove a property and its value
   Rename-ItemProperty  rnp   Renames a property at its location
   Set-ItemProperty      sp   Set a property at the specified location to a specified value
   Get-PsProvider             Get information for the specified provider
   Set-PSdebug                Turn script debugging on or off
   Add-PsSnapIn               Add snap-ins to the console
   Get-PsSnapin               List PowerShell snap-ins on this computer
   Remove-PSSnapin            Remove PowerShell snap-ins from the console
q
   Quest AD cmdlets           Read and write to Active Directory
r
   Read-Host                  Read a line of input from the host console
   Remove-Item  rm/del/erase/rd/ri/rmdir   Remove an item
   Rename-Item      ren/rni   Change the name of an existing item
   Rename-ItemProperty        Rename a property of an item
   Run/Call             &     Run a command (call operator)
s
   Select-Object     select   Select properties of objects
   Get-Service          gsv   Get a list of services
   New-Service                Create a new service
   Restart-Service            Stop and then restart a service
   Resume-Service             Resume a suspended service
   Set-Service                Change the start mode/properties of a service
   Sort-Object         sort   Sort objects by property value
   Start-Service       sasv   Start a stopped service
   Stop-Service        spsv   Stop a running service
   Suspend-Service            Suspend a running service
   Start-Sleep        sleep   Suspend shell, script, or runspace activity
   Switch                     Multiple if statements
   Select-String              Search through strings or files for patterns
t
   Tee-Object                 Send input objects to two places
   New-Timespan               Create a timespan object
   Trace-Command              Trace an expression or command
   Get-Tracesource            Get components that are instrumented for tracing.
   Set-Tracesource            Trace a PowerShell component
   Start-Transcript           Start a transcript of a command shell session
   Stop-Transcript            Stop the transcription process
u
   Get-Uiculture              Get the ui culture information
   Get-Unique            gu   Get the unique items in a collection
   Update-Formatdata          Update and append format data files
   Update-Typedata            Update the current extended type configuration
v
   Clear-Variable       clv   Remove the value from a variable
   Get-Variable          gv   Get a powershell variable
   New-Variable          nv   Create a new variable
   Remove-Variable       rv   Remove a variable and its value
   Set-Variable      set/sv   Set a variable and a value
w
   Where-Object       where   Filter input from the pipeline ( ? )
   Where                      Filter objects from the pipeline
   While                      Loop while a condition is True
   Get-WMIobject       gwmi   Get WMI class information
   Write-Debug                Write a debug message to the host display
   Write-Error                Write an object to the error pipeline.
   Write-Output        echo   Write an object to the pipeline
   Write-Progress             Display a progress bar
   Write-Verbose              Write a string to the host's verbose display
   Write-Warning              Write a warning message
   #                          Comment / Remark
   $variable = "value"        Define a variable  also: ${vari!ab#le} = "value"
   @(...)                     Force an expression to be evaluated as a List

ویندوز، لینوکس، این ها کلماتی آشنا برای کاربران رایانه اند، از ویندوز که مطمئنا استفاده کرده اید اما، از لینوکس چطور؟ فقط اسمش را شنیده اید؟ مهم نیست، امتحانش کنید، نگران نباشید به رایانه تان آسیب نمی رساند، حداقل به رایانه ما که تا کنون آسیب نرسانده است.

تاریخچه ویندوز و لینوکس
اولین نسخه ویندوز در سال ۱۹۸۳ عرضه شد(ویندوز ۱/۰). این برنامه، یک واسط کاربری گرافیکی و محیطی پنجره ای را تحت سیستم عامل دیسکی یا همان MS-DOS فراهم می کرد. در سال ۱۹۹۲، ویندوز ۳/۱ ارائه شد که نسبت به نسخه های قبلی، بسیار متحول شده بود. روند ارائه و بهینه سازی این سیستم عامل، همچنان با ویندوز ۹۵، ۹۸، ME، XP و Vista برای رایانه های شخصی و ویندوز NT، ۲۰۰۰ و ۲۰۰۳ برای سرورها ادامه دارد.

اما پروژه گنو (GNU) که در اوایل دهه ۱۹۸۰ توسط ریچارد استالمن شروع شد، توسعه نرم افزارهای باز متن را رهبری می کرد. پروفسور اندرو تانباوم با سیستم عامل مینیکس (MINIX) و مطالعه آن، سیستم عامل ها را از حالت تئوری به عملی تبدیل کرد و در نهایت با همت و تلاش لینوس توروالدز در ۲۵ اوت سال ۱۹۹۱ لینوکس متولد شد، امروزه لینوکس یک حرکت جهانی است که توسط میلیون ها نفر برنامه نویس باز متن و از سوی شرکت های بزرگی مانند IBM حمایت می شود.

ویندوز
ویندوز با استفاده از رابط گرافیکی (GUI) پا به عرصه رقابت با دیگر شرکت ها گذاشت و تا کنون بیشترین میزان کاربر را در سطح جهان دارا بوده است. شرکت مایکروسافت یک شرکت آمریکایی چند میلیتی با ۷۶ هزار کارمند در ۱۰۲ کشور است که در زمینه فناوری های رایانه ای فعالیت می کند. درآمد این شرکت در سال ۲۰۰۷ میلادی ۵۱ میلیارد و ۱۲ میلیون دلار بود.

پرفروش ترین محصول مایکروسافت سیستم عامل ویندوز است و در راستای شعار اصلی شرکت یعنی یک کامپیوتر روی هر میز و در هر خانه، که نرم افزارهای مایکروسافت را اجرا کند به وجود آماده است، ویندوز مهم ترین محصول مایکروسافت است و در حدود یک چهارم از سود سالانه این شرکت از فروش همین محصول حاصل می شود.

لینوکس
لینوکس سیستم عاملی است شبیه بقیه سیستم عامل های دیگر که از ویژگی های بارز آن در دسترس بودن کد منبع آن است و به عنوان سیستم عاملی چند کاربره محسوب می شود. در واقع لینوکس بستری را برای سیستم عامل نویسان فراهم می کند تا با استفاده از این بستر سیستم عامل مخصوص خود را طراحی کنند. تا کنون ویرایش های متفاوت متنوعی از لینوکس توسط شرکت های مختلفی ارائه شده است که از آن جمله می توان Fedora, Suse, Red Hat و Ubunto را نام برد.

بر اساس آمار ارائه شده توسط شرکت تحقیقاتی IDC، لینوکس در سال های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶ در بازار Client سریعترین رشد را داشته است. قبل از ظهور لینوکس، تقریبا کنترل به صورت تمام و کمال در دست مایکروسافت بود و شرکت هایی نظیر Lotus, Borland, NovellDr Dos, SCO Unix و Netscape که شرکتهای نسبتا موفقی نیز به شمار می آمدند، قدرت رقابت کمی در مقابل مایکروسافت داشتند اما با ظهور لینوکس، این سیستم عامل، بزرگترین رقیب سیستم عامل مایکروسافت شد.

بر اساس گزارش های منتشر شده، بر اساس پیش بینی شرکت تحقیقاتی IDC بازار لینوکس با رشد سالانه ۲۶ درصد تا سال ۲۰۰۸ به ۳۵/۷ میلیار دلار می رسد. طی این تحقیقات، بازار نرم افزار لینوکس با نرخ رشد سالانه ۴۴/۷ درصد تا سال ۲۰۰۸ به ۱۴ میلیارد دلار می رسد.

رایانه های شخصی، لینوکس یا ویندوز!
جایگاه لینوکس در رایانه های شخصی همچنان ناامید کننده است و توانایی غلبه سیستم عامل متن باز (لینوکس) بر ویندوز در رایانه های شخصی مورد تردید است. بر اساس آمارIDC در سال ۲۰۰۲ تنها ۳ درصد رایانه های شخصی مجهز به سیستم عامل لینوکس بودند که تحلیلگران IDC آمار واقعی را از این رقم نیز پایین تر می دانند. به گفته کارشناسان، سیستم عامل ویندوز شرکت مایکروسافت هم اکنون پر کاربردترین سیستم عامل جهان محسوب می شود به طوری که بیش از ۹۰ درصد رایانه های شخصی جهان از این سیستم عامل استفاده می کنند.

لینوکس یا ویندوز در سرورها؟
ال گیلن، نایب رئیس بخش پژوهش موسسه تحقیقاتی IDC در این باره می گوید: لینوکس در بخش سرورهای تجاری روند رو به رشدی را شاهد است و پیش بینی می شود ارزش بازار سرورهای لینوکسی که در سال ۲۰۰۷ برابر با ۲۱ میلیارد دلار بوده است تا سال ۲۰۱۱ به ۴۹ میلیارد دلار افزایش یابد.

طبق برآورد وی سهم لینوکس از کل بازار سرور تا سال ۲۰۱۱ سالانه ۹ درصد رشد خواهد داشت.

بر اساس مطالعه موسسه IDC در سال ۲۰۰۴ در منطقه آمریکای لاتین، بیش از سایر مناطق جهان لینوکس جایگزین ویندوز شده است. این شرکت می گوید، عامل کاهش هزینه ها هنوز اصلی ترین دلیل رشد سرورهای لینوکس در آمریکای لاتین است، این روندی است که ابعادی کوچک اما رو به افزایش دارد. شهرزاد کلانتری مشاور طرح ملی نرم افزارهای آزاد متن باز در خصوص وضعیت لینوکس در سرورهای قاره آسیا به بایت گفت: بر اساس نظر سنجی شرکت تحقیقاتی گارتنر که از میان ۶۵۹ شرکت در منطقه آسیای جنوب شرقی و در مارس ۲۰۰۵ انجام شد، ۳۹ درصد شرکت های تجاری روی سرورهای خود لینوکس نصب کرده اند.

این کارشناس فناوری اطلاعات افزود: کاربردهای نرم افزاری اصلی روی سیستم عامل لینوکس در این شرکت ها عبارتند از سرورهای ایمیل، فایل، چاپ و دیتا در شبکه.

او با اشاره به رشد سیستم عامل ردهت لینوکس در جهان گفت: ۸۷ درصد کاربران لینوکس از سیستم عامل ردهت استفاده می کنند.

مزایای لینوکس نسبت به ویندوز
دکتر محمد خوانساری مدیر سابق طرح ملی نرم افزارهای آزاد متن با اشاره به حفره های امنیتی در ویندوز به بایت گفت: با توجه به اینکه کد سیستم عامل لینوکس باز است (Open Source) قابلیت این که ویروس روی آن باشد کمتر است چون به طور مداوم در دست بررسی و ارزیابی توسط کارشناسان و متخصصان متعدد در کشور های گوناگون است.

وی ادامه داد: از طرف دیگر چون کد باز است افرادی که برنامه ویروسی می نویسند علاقه کمتری برای نوشتن ویروس روی لینوکس دارند. یعنی به طور کلی می توان گفت، حفره های امنیتی موجود در ویندوز در لینوکس نیست چون سورس ویندوز موجود نیست، افراد به آن دسترسی ندارند و فقط مایکروسافت برای برطرف کردن حفره های آن باید وقت بگذارد و مشکل را رفع کند. این استاد دانشگاه صنعتی شریف افزود: می توان گفت، ویندوز در واقع دزد اطلاعات کامپیوتر شماست وقتی شما روی کامپیوترتان جست و جو (Search) می کنید اگر بخواهید دیواره آتش (Firewall) نصب و یا هر نرم افزاری را به روز کنید پیغام می دهد که اطلاعات در حال ارسال به اینترنت است. خوانساری با اشاره به مزایای لینوکس نسبت به ویندوز گفت: بحث حق مالکیت معنوی و الزامات سازمان تجارت جهانی نیز یکی از دلایل انتخاب لینوکس است چرا که در صورت پیوستن به این سازمان باید مبالغ هنگفتی را بابت استفاده از لایسنس ویندوز، اوراکل و نرم افزارهای دیگر بپردازیم.

وی افزود: در خصوص امنیت هم باید گفت اگر کاربردهای مختلف امنیت اطلاعات و بستر های اطلاعاتی مان را بر مینای یک شرکت خصوصی مثل مایکروسافت بگذاریم هیچ تضمینی وجود ندارد که نتوان روزی به آن نفوذ کرد بنابراین ما هم مثل بسیاری از کشورهای پیشرفته دیگر باید به سمت لینوکس برویم.

مزایای ویندوز نسبت به لینوکس
مهندس علی حسنی دارنده مدرک بین المللی مهندسی شبکه و مدیریت شبکه مایکروسافت در این باره می گوید: بنابر تحقیقات انجام شده در وب سایت مایکروسافت، بیش از ۹۰ درصد سیستم های عامل رایانه های خانگی و بیش از دو سوم سیستم های عامل سرورهای جهان از ویندوز شرکت مایکروسافت استفاده می کنند و بقیه رایانه ها از سیستم های عاملی همچون لینوکس، یونیکس و غیره بهره می برند.

این مدرس دوره های شبکه مایکروسافت در خصوص مزایای ویندوز افزود: قابلیت سازگاری ویندوز با سرویس ها و شرکت های جهان از جمله Intel, Sony, HP, IBM و … یکی از بزرگ ترین مزایای این سیستم عامل است.

وی سازگاری برنامه های کاربردی را با محیط ویندوز یک مزیت بزرگ دانست و گفت: کاربران به راحتی می توانند از برنامه های کاربردی محیط ویندوز استفاده کنند اما شعاع گستردگی سازگاری برنامه های کاربردی در خصوص لینوکس صدق نمی کند لذا برنامه هایی در لینوکس کاربرد دارند که به صورت اختصاصی برای این سیستم عامل نوشته شوند. این کارشناس یکی دیگر از مزایای ویندوز را نسبت به لینوکس وجود بیش از دو میلیون و پانصد هزار متخصص مایکروسافت در سرار جهان دانست و گفت: حدود ۳۰۰ هزار دارنده مدرک MCSA, MCSE و دیگر متخصصان مایکروسافت هزینه نگهداری و پشتیبانی سیستم های عامل ویندوز را تا ۷۵ درصد کاهش داده اند. او با اشاره به اینکه هم اکنون قیمت ویندوز XP و ویندوز ویستا به ترتیب حدود ۱۵۰ و ۳۰۰ دلار است، ادامه داد: طی تحقیقات انجام شده، ۱۰ درصد هزینه نگهداری سرویس (TCO) یک سیستم کمتر از ۱۰ درصد هزینه خرید آن است.

وی با بیان این که همه نسخه های سیستم عامل لینوکس رایگان نیست، افزود: همچنین کد هسته این سیستم عامل در اختیار کاربران قرار نمی گیرد.

وی با بیان این که لینوکس با توجه به سخت بودن پیکر بندی، نصب و استفاده آن، کاربران کمی دارد گفت: کاربران برای استفاده و نصب لینوکس باید تخصص کافی در این زمینه داشته باشند یا به دنبال متخصص لینوکس بروند.

وی همچنین در خصوص امنیت ویندوز نسبت به لینوکس گفت: با توجه به کاربر کم لینوکس و متن باز بودن آن هکرها هم بسیار کمتر به سمت نفوذ به این سیستم عامل می روند و در فکر نفوذ به سیستم عامل های مایکروسافت هستند.

وی با بیان این که قابل اعتماد بودن یک سیستم عامل فقط به پایداری سیستم عامل نیست، گفت: سادگی در پیکر بندی و حفظ سیستم عامل و همچنین رفع عیب آن باعث قابلیت اعتماد سیستم عامل می شود اما لینوکس با توجه به هزینه بالای نگهداری و پشتیبانی از این مزیت محروم است.

این کارشناس رایانه در خصوص شایعات امنیتی و حفره های ویندوز گفت: ضعف مدیران شبکه در جهان و کشور یکی از مهم ترین دلایل این شایعات است زیرا آن ها نکات امنیتی مایکروسافت در امنیت شبکه را رعایت نمی کنند.

او همچنین در خصوص ویندوز ویستا گفت: هم اکنون تمام رایانه های رومیزی شرکت های Sony, Dell و … از این ویندوز برای این رایانه ها استفاده می کنند زیرا ویندوز امکانات بسیاری نسبت به نسخه های قبلی خود دارد و قاعدتا این امکانات به سخت افزار متناسب با رشد بازار جهانی احتیاج دارد.

مهندس علی بیدخانی یک کارشناس ارشد فناوری اطلاعات در خصوص مزایای لینوکس نسبت به ویندوز به بایت گفت: کدباز بودن لینوکس، قیمت مناسب و ارزان و امنیت بالاتر نسبت به ویندوز، ۳ امتیاز برتر لینوکس نسبت به ویندوز است. او ادامه داد: کد باز بودن لینوکس برای کسی که سواد بالای برنامه نویسی دارد مزیت شمرده می شود نه کاربر خانگی، قیمت ارزان و مناسب تر هم در ایران که کپی رایت رعایت نمی شود معنا ندارد و حتی لینوکس گران تر از ویندوز فروخته می شود.

وی همچنین در خصوص مزایای ویندوز نسبت به لینوکس گفت: سادگی نصب و پیکر بندی، قابلیت دسترسی بیشتر، نصب ساده برنامه های کمکی، پشتیبانی و رفع اشکال راحت تر و محیط کاربری دوستانه از جمله مزایای ویندوز نسبت به لینوکس است.

وی افزود: منظور از سادگی نصب و پیکر بندی این است که احتیاج به اطلاعات تخصصی و زیادی نیست بر عکس لینوکس که نصب و پیکر بندی پیچیده ای دارد، قابلیت دسترسی بیشتر هم مربوط به ایران می شود چون بعضی از توزیع های لینوکس در ایران پیدا نمی شود و یا به سختی در دسترس است ولی آخرین نسخه ویندوز یک هفته پس از تولید به وفور در بازار موجود است.

با تمام این تفاسیر، این سوال پیش می آید که حال باید از لینوکس استفاده کنیم یا ویندوز؟ مسلما جواب این سوال را باید خودتان پیدا کنید.

پیشنهاد فارسی سازی گنو/لینوکس در قالب یک طرح پژوهشی در سال ۱۳۷۹ توسط مرکز تحقیقاتی فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف به شورای عالی انفورماتیک ارائه شد. فعالیت اجرائی طرح ملی گنو/لینوکس فارسی در بهمن سال ۱۳۸۱ با هدف به وجود آوردن بستر یک سیستم عامل ملی بر مبنای سیستم عامل گنو/لینوکس در راستای امنیت، استقلال نرم افزاری کشور، توسعه فناوری اطلاعات و بهره وری اقتصادی با تشکیل سه رکن اصلی زیر آغاز گردید:
۱-دولت به عنوان کارفرمای طرح، تامین اعتبارات برای مناقصه ها به جهت انجام زیر پروژه توسط شرکت های خصوصی را بر عهده داشته که با توجه به تغییرات مدیریتی و سیاسی در دولت متفاوت بوده اند.
شورای عالی انفورماتیک (بهمن ۸۱ تا تیر ۸۳)، شورای عالی اطلاع رسانی (تیر ۸۳ تا تیر ۸۵)، مرکز تحقیقات مخابرات ایران (تیر ۸۵ تا تیر ۸۶). از تیر ۸۶ طرح فاقد هرگونه حمایت رسمی دولتی می باشد و مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته شریف بدون کمک دولت آن را اداره می کند.
۲- مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف در جایگاه دانشگاه به عنوان مدیریت، راهبری و نظارات فنی بر طرح است.
۳- شرکت های انفورماتیکی فعال در زمینه، گنو/لینوکس، در جایگاه بخش خصوصی به عنوان مجریان پروژه] ها قرار می گیرند.

مدیریت طرح ملی گنو/لینوکس فارسی کار خود را با فعالیت های زیر آغاز نمود:
شناسایی ظرفیت ها و توانمندی کشور در این حوزه
تشکیل کارگروه فنی با هدف بررسی تخصصی موضوعات گنو/لینوکس
تشکیل کارگروه راهبری با هدف سیاست گذاری طرح و نظارت بر فعالیت های مرکز
با توجه به بررسی های کارگروه فنی و تایید کارگروه راهبری، پر کردن خلاء مربوط به زبان فارسی در سیستم عامل لینوکس به صورت زیر بنایی و بین المللی حداقل نیازمند یک مدت زمان سه ساله بود و در همین راستا طرح کلان (Master Plan) در خرداد ماه ۸۲ ارائه شد. در کنار توجه به افزودن قابلیت استفاده از امکانات فارسی در گنو/لینوکس و نرم افزار های وابسته به آن، ترویج فرهنگی استفاده و توسعه محتویات آموزشی نیز به عنوان ضرورتی انکار ناپذیر در دستور کار طرح قرار گرفت.
همچنین با توجه به گسترش دامنه فعالیت های طرح و اقدامات انجام گرفته برای توسعه نرم افزار های آزاد/متن باز در کشور و عدم جامعیت عنوان “فارسی سازی گنو/لینوکس” برای کلیه فعالیت ها و طبق پیشنهاد کارگروه فنی و مصوبه کارگروه راهبری، طرح در جلسه مورخ یازدهم مهرماه ۸۴، عنوان طرح به “طرح ملی نرم افزارهای آزاد/متن باز” تغییر یافت و مقرر گردید دامنه آن به FOSS.ir تغییر یابد.

در کل، اهداف اصلی این طرح در چند بند خلاصه می شود:
بستر سازی یک سیستم عامل ملی بر مبنای سیستم عامل گنو/لینوکس.
رفع مشکلات پایه ای زبان فارسی و پر کردن خلاء زبان فارسی در توسعه بین المللی سیستم عامل گنو/لینوکس بر اساس چهاچوب های استاندارد.
گسترش کاربرد و فرهنگ سازی استفاده از FOSS و جلوگیری از انحصار نرم افزار های اختصاصی در کشور در راستای جنبش جهانی نرم افزار های آزاد/متن باز (در هر دو قسمت خادم و کاربر نهایی).
ایجاد یک جایگزین برای انتخاب سیستم عامل به عنوان بستر فناوری اطلاعات کشور و سایر نرم افزار های پرکاربرد در صورت برخورد با عواملی چون اجرای قانون بین المللی کپی رایت در ایران و اعمال تحریم های بین المللی توسط شرکت های آمریکایی همچون مایکروسافت.
بین المللی سازی خروجی کلیه پروژه ها با هدف نهادینه کردن زبان فارسی در نرم افزارهای پرکاربرد آزاد/متن باز.

خصوصیات سیستم عامل ملی و شاخص های انتخاب گنو/لینوکس به عنوان بستر
در هر رایانه، حداقل یک سیستم عامل وجود دارد بدین معنی که سیستم عامل مهم ترین برنامه نصب شده در رایانه است که فعالیت های اصلی را از نظر نرم افزاری بر عهده دارد. به یک تعبیر ساده می توان گفت سیستم عامل نقش “روح” را برای پیکر سخت افزار و شبکه ایفا می کند و تصمیم در خصوص انتخاب سیستم عامل کلیه ابعاد فنی رایانه و فناوری اطلاعات را تحت الشعاع قرار می دهد. به عبارتی خشت اول و زیر بنای توسعه فنی و نرم افزاری فناوری اطلاعات توسط سیستم عامل پایه گذاری می شود. از این رو داشتن سیستم عامل ملی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. این موضوع از دو دیدگاه زیر قابل بررسی است:

خصوصیات سیستم عامل ملی
سیستم عامل ملی باید از هر لحاظ حقوق معنوی و اقتصادی متعلق به هیچ کشور یا شرکتی نباشد تا علاوه بر حفظ استقلال و عزت ملی قابل دخل و تصرف باشد.
سیستم عامل، زیر ساخت توسعه واقعی فناوری ارتباطی و اطلاعاتی است، لذا سیستم عامل ملی باید توانایی های ویژه ای در پیاده سازی زیر ساخت شبکه های ارتباطی داشته باشد.
سیستم عامل ملی، باید قابلیت تامین امنیت، بنا به نیاز استفاده کننده را داشته باشد.
سیستم عامل ملی باید زبان بومی را به خوبی پشتیبانی نموده و در عین حال استاندارد باشد. این بومی سازی رشد استفاده از فناوری اطلاعاتی در بین افراد جامعه را به همراه دارد.
یک سیستم عامل ملی باید برای استفاده کننده اش پشتیبانی و خدمات پس از عرضه کافی داشته باشد.
در سیستم عامل ایده آل ملی، نکاتی مانند کاربر پسند بودن، شباهت محیطی با سامانه های عامل رایج، عملکرد مناسب، سازگاری با نرم افزاری های موجود و پشتیبانی از اسناد الکترونیکی رایج لحاظ شده است.

شاخص های سیستم عامل گنو/لینوکس برای ملی کردن
تحریم آمریکا علیه ایران و عدم پشتیبانی شرکت اصلی نرم افزار اختصاصی به علت تحریم.
کم توجهی شرکت های بزرگ مانند مایکروسافت به بومی سازی اصولی و رعایت استانداردهای ایران برای زبان و خط فارسی.
احتمال قرار گرفتن ایران در بن بست به علت تغییرات شرایط جهانی.
پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی (WTO) و اهمیت قرار یافتن حق تالیف و تکثیر، کم توجیه اقتصادی لینوکس را به دنبال دارد.
با در نظر گرفتن روند رو به رشد فناوری اطلاعات در کشور ما، تعداد حدود ۵ و نیم میلیون کاربر رایانه در سال ۲۰۰۳ که همگی نیاز به سامانه عامل و یا برنامه های دفتری دارند و با پیش بینی ۳۰ میلیون نسخه سامانه عامل در انتهای دهه جاری در کشورمان، به نظر شما در آینده نزدیک و در صورت پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی، چقدر سرمایه از کشور خارج خواهد شد؟ با فرض هزینه میانگین هر نسخه سامانه عامل به همراه نرم افزارهای جانبی، ۵۰۰ دلار در سال، مبلغ ۱۳۵ هزار میلیارد ریال درسطح ملی باید برای یک سال پرداخت نمود! و این فقط هزینه کاربران می باشد. در سمت خادم، این رقم جدای از مسائل راهبردی و امنیتی بسیار بالاتر می باشد.
مزیت متن باز بودن و به خصوص مجوز GPL و رعایت حقوق معنوی تولید کننده با حفظ آزادی کاربران.
کاهش هزینه های و افزایش امنیت به دلیل خصوصیات نرم افزارهای متن باز (حمایت جهانی برنامه نویسان، دانشگاه ها و … به علت آزاد بودن منبع).
اشکال زدایی و کاهش خطاهای فنی به واسطه بررسی های مداوم کد منبع.
کیفیت بالا و هزینه کم برای اصلاح کد، بومی سازی سامانه عامل.
بسیاری امکاات و خدمات پشیتبانی تدریجی سامانه های عامل اختصاصی، مستلزم پرداخت هزینه از سوی کاربر است.
وجود مستندات متنوع و رایگان.
ابزارهای برنامه نویسی قوی و رایگان

This hyperlink collection is arranged according to categories and contains usefull Websites.

Generally
digibarn.com DigiBarn Computer Museum

Emulators / VMs
virtualbox.org VirtualBox from Sun, open source
pearpc.sourceforge.net PowerPC emulator for MacOS X on computers with Intel CPU
vmware.com Emulator for virtual x86 environments under Windows and Linux
microsoft.com/windows/virtualpc/ Virtual x86 environment for Windows, MacOS
bochs.sourceforge.net OpenSource x86 emulator
winuae.net Amiga emulator for Windows
parallels.com Emulator for virtual x86 environments for Windows, Linux and MacOS
xensource.com OpenSource virtual environment for Linux
win4bsd.com Virtual Machine to run Windows under FreeBSD and PC-BSD

Forums
freebsdforums.org Forum for all BSD variants
computerhope.com Computer Hope Forum

Info
gregdonner.org Info & screenshots about Amiga
freebyte.com Freebyte's Guide to Operating Systems
openqnx.com popular Community Website for QNX User, with Forums, Download
wown.com J.Helmig's World of DOS & Windows Networking, FAQ
unixpower.org Informations about Unix and Derivatives
newsfactor.com News about E-Business & Technology
riscos.org Information, Support, News, Downloads about RISC OS
oreilly.com O'Reilly Press, online catalog with many computer books
oshistory.net Timeline from various operating systems

BeOS
beunited.org Community website about BeOS and compatibles
begroovy.com Community website about BeOS
beforever.com BeOS community website
bebits.com BeOS and software to the Download

BSD
trustedbsd.org security enhancement for FreeBSD and other
bsdtoday.com News website about BSD Derivates
daemonnews.org News website about BSD Derivates
bsdcertification.org BSD Certification Group

Linux
linuxquestions.org Download of Linux distributions
rpmseek.com Search engine for Linux .RPM software with search filter
freshmeat.net The Web's largest index of Unix and cross-platform software
slashdot.org Founded in 1997, popular Geek Website
linuxdoc.org Linux Documentation Project
linuxbase.org Linux Standard Base
linuxfocus.org International Linux Magazin, multilingual
linuxdownloads.org Linux Software Downloads
linux.org Linux Online, Informations about Software, Hardware and Projects
linuxberg.com Software for Linux, with Mirror-Sites
linuxapps.com Software for Linux sorted by Categorys
distrowatch.com lists different Linux distributions, with package overview

Mac OS
apple-history.com Apple History
ultimatemac.com Info's for Mac, Software, Newsgroups
macupdate.com Downloads for Mac OS and more

OS/2
os2world.com Community Website with Forum & Hyperlinks
os2.org the OS/2 Information Source

Windows
windrivers.com THe World Ressource for Windows Tech Support & Drivers
winsupersite.com Paul Thurrott's SuperSite for Windows

شرکت مایکروسافت سیستم پردازش ابری یا Cloud Computing را معرفی کردکه اطلاعات و نرم‌افزار را بر روی یک سرور و یا یک کامپوتر شخصی جمع نمی‌کند.
این سیستم عامل جدید که آزور Azure نام دارد، در گردهمایی برنامه‌نویسان و متخصصان  در لس‌آنجلس معرفی شد.
ری آزی، مدیر معماری نرم‌افزار مایکروسافت، این سیستم عامل را به عنوان "ویندوزی برای پردازش ابری" معرفی کرد.
این سیستم‌عامل همراه با ویندوز7 به بازار عرضه خواهد شد و انتظار می‌رود پاسخی به رقبای مایکروسافت همچون آمازون در زمينه پردازش ابری باشد.
هدف این سیستم‌عامل‌ها، ساختن برنامه‌هایی است که به جای اینکه بر روی یک سرور و یا بر روی یک کامپیوتر نصب شوند، با تمام اجزایشان بر روی اینترنت ساخته و نصب شود و مورد استفاده قرار گیرد.
مایکروسافت بر این باور است که استفاده کنندگان از این سیستم‌ها توانایی نصب و ذخیره انواع اطلاعات بر روی سرور‌های ابری Azure را خواهند داشت و می‌توانند به این اطلاعات از هرکجا و و در هر زمانی دسترسی پیدا کنند.

پاردوس (به انگلیسی: pardus) نام یک توزیع لینوکس ترکیه‌ای آزاد و رایگان می‌باشد که برگرفته از نام لاتین پلنگ آناتولی است.

پاردوس سیستم عامل ملی کشور ترکیه می‌باشد که مدتی پیش جهت توسعه فرهنگ استفاده از سیستم عامل لینوکس در این کشور و نیز مهیا ساختن بستر انتقال جامعه نرم افزاری ترکیه به سمت جامعه متن باز و آزاد بوجود آمده و در حال توسعه می‌باشد . اکثر بخش‌های مورد نیاز این سیستم عامل مجدداً و توسط تیم توسعه دهنده آن نوشته شده‌است. البته پاردوس توزیع محلی مختص ترکیه نیست و یک توزیع بین‌المللی است و هم اکنون بجز ترکی، به 10 زبان دیگر هم توزیع شده است.

مشخصات پاردوس

بخش‌های مختلف مدیریتی و کاربردی پاردوس بمنظور هرچه کاربرپسندتر کردن استفاده از سیستم دوباره نویسی شده‌است. ابزار‌های بسیاری بصورت گرافیکی برای مدیریت بخش‌های مختلف سیستم نوشته شده‌است . که باعث سهولت بسیار زیاد در استفاده و مدیریت سیستم شده‌است . از طرفی این توزیع بر اساس سیستم جنتو (gentoo) است بنابراین سیستمی بسیار سریع و پایدار می‌باشد. سرعت بوت و لود نرم افزار‌ها بسیار خوب بوده و سیستم پایداری قابل قبولی را دارا می‌باشد .

مدیریت بسته پی سی

پی سی (PiSi : Packages Installed Successfully as Intended) نام نرم افزار مدیریت بسته پاردوس می‌باشد .که وظیفه آن نصب ، بروزرسانی و حذف بسیار آسان و گرافیکی نرم افزار‌ها می‌باشد . برخی از ویژگی‌های مدیریت بسته پی سی عبارت‌اند از :

• استفاده از الگوریتم LZMA برای فشرده سازی
• پیاده سازی شده با پایتون
• کارآمد و کوچک
• پیاده سازی سورس بسته‌ها با XML و پایتون
• پایگاه داده سریع با استفاده از Berkeley DB
• رعایت بسته‌های وابسته و امکان داونلود و نصب آنها
• ایجاد یک فریم ورک برای سهولت توسعه و ایجاد ابزار‌های وابسته
• رابط کاربری بسیار آسان با استفاده از Qt
• ساختار فوق العاده سریع و ساده

 سخت افزار موردنیاز

• پردازنده ۸۰۰ مگا هرتز اینتل یا آی ام دی (۱۲۰۰ مگاهرتز بالاتر پیشنهاد می‌شود)
• ۲۵۶ مگابایت رم (۵۱۲ پیشنهاد می‌شود)
• حداقل ۴ گیگابایت فضای دیسک سخت (مقدار پیشنهادی : ۱۰ گیگابایت)
• سی دی رم

عنوان مطلب شاید براش کم باشه ولی دنبال یک معرفی در چند کلمه بودم که این به نظرم اومد. میخوام در این مطلب درباره unix صحبت کنم دلیل صحبت کردنش هم بخاطر نظر آقا وحید در دو مطلب قبلی بود که چرا انقدر گرون هست و ازش تعریف میشه و کلا چی هست . درواقع نمیشه که یونیکس را در حد همان نظر یا یک مطلب جواب داد اگر توانم یاری کرد در یک مطلب مینویسم و اگه خسته شدم در دو مطلب تمومش میکنم ولی بحثش بسیار جالب هست و تاریخچه بسیار جالبی داره اگر بخوام بگم یونیکس چی هست میتونم بگم آغاز دوره اطلاعات هست و اگر یونیکس نبود اینترنت هم شاید نبود بالاخره یونیکس آغاز خیلی چیزها در کامپیوتر و آی تی بود که پیگیری میکنم و فکر کنم وبلاگ من از ویندوز داره خارج میشه و به وبلاگ فناوری اطلاعات داره تبدیل میشه به هر حال نظر شما میگه کدوم بهتر هست چون هدف ما جلب رضایت مشتری است.

تصویر بالاخانواده یونیکس را نشان میده البته باز هم گسترده هست و این تصویر را میشه گفت کامل نیست یه تصویر یه جایی دیدم که همه سیستم عاملهای وابسته به یونیکس را خیلی جالب با لوگوهاشون سر میز نشان داده بود هرچی گشتم پیداش نکردم. من توی این مطلب در ابتدا خلاصه ای از یونیکس میگم که اگه خسته شدم مطلب کامل باشه و در انتها یا مطلب بعدی توضیح کامل را میدم.
در واقع تا الان هر چی پیش اومده در کامپیوتر یونیکس بالاترین نقش را داشته و اینترنت هم بار اول در یونیکس پدید اومد. باید بگم که کلمه اینترنت برای کاربران یونیکس یه چیز عادی بود اون قدیما ولی برای کاربران دیگر چیز مسخره ای بنظر میرسید. یونیکسهایی که امروز میبینید توسط AT&T به شاخه های مختلف در اومده شرکت AT&T بزرگترین شرکت مخابراتی امریکا هست که اینترنت هم از اونجا ظهور کرد برای ظهور اینترنت یکسری اشتباه این شرکت در اوایل کار کرد که اگر فرصتی شد درباره اینترنت هم بنویسم این اشتباهات تجاری این شرکت را میگم که وقفه در ظهور اینترنت انداخت و اونهم پشت گوش انداختن اینترنت بود شرکت AT&T فقط این نیست و خیلی بزرگتر از این حرف ها هست و میشه گفت بزرگترین دیتابیس جهان که مال یاهو هست از لطف شرکت AT&T هست که تا الان بدون عیب داره کار میکنه مایکروسافت خیلی تلاش میکنه که بتونه از این لحاظ با AT&T در بیفته و تا الان هم خوب پیش رفته ولی موفق نشده یکی از دلایل خرید یاهو که مایکروسافت پیشنهاد داد گرفتن دیستابیس یاهو از AT&T بود این نشون میده که این قضیه چقدر برای مایکروسافت اهمیت داره. ولی خوب این مسائل را حاشیه جهت اطلاع گفتم وگرنه موضوع بحث ما نیست. این تعاریفی که کردم میخواستم بدونید که وقتی صحبت از AT&T میشه و یونیکس بدونید کجا چه خبره.
طراحی یونیکس بقدری عالی است که قابل انتقال به هر سیستمی که هر کاره ای باشه و یا چند کاربره باشه ممکن است. یونیکس را باید با ایده های جدیدش شناخت مثلا: پرونده های متنی ساده ، مترجمهای خط فرمان و سامانه پرونده گردانی یا همون file system سلسله مراتبی و غیره. قدرت شدیدی که داره در خط فرمان هست و میشه گفت لینوکس اگر تا الان خوب ظاهر شد بخاطر این هست که این قدرت خط فرمان را از یونیکس به ارث برده شاید ندونید ولی خوب لینوکس هم از هسته یونیکس هست و درواقع متن باز یونیکس هست و ویژگیهای خوب یونیکس را هم به ارث برده. نه تنها لینوکس از یونیکس هست بلکه اکثر سیستم عاملها از یونیکس پدید آمدند حتی مکینتاش نیست از BSD در اومده که من توضیحاتش را در مطلبی که در posix نوشتم دادم.
نام یونیکس در مهندسی نرم افزار بخاطر زبان برنامه نویسی c و فلسفه در اومده. صاحب علامت تجاری یونیکس شرکت open group هست. و مدعی متن برنامه های یونیکس the sco group و novell است. یکی از دلایل وقتگیر شدن نوشتن مطلب پیدا کردن لینکهای این شرکتها هست بخاطر همین میگم شاید وسط کار خسته بشم چون مطالبی مثل این یونیکس را نباید همینطوری یه چیزی نوشت یا نباید نوشت یا وقتی هم نوشت نباید ضایعش کرد.

و اما تاریخچه ای از یونیکس میگم و در آخر کار باز هم این تاریخچه را کامل میکنم یونیکس از سال ۱۹۶۰ شروع شد و همینطور این تاریخ نشون میده که چقدر قدیمی هست و اولین سیستم عامل چند کاربره بود که میتونست به عنوان سرور با نصب یک کامپیوتر به چند تا دیگه هم سرویس بده این سیستم عامل اول نام ctss را داشت و میتونست به ۲۰ کاربر در یک کامپیوتر IBM سرویس دهی کنه که خیلی شدید مورد توجه قرار گرفت و درواقع ار همانجا بود که همگان متوجه شدند که سیستمهای آینده به چنین شکلهایی و خیلی وسیعتر در خواهند آمد و کامپیوترهای آینده همگی به این حالت در خواهند آمد. وقتی به این موفقیت رسیدند سه شرکت بزرگ اون زمان تصمیم گرفتند که روی سیستم عاملی به عنوان multics کار کنند که همان تکمیل شده ctss بود و اینکار را ۵ سال بعد از اولین سیستم عامل رخ داد یعنی سال ۱۹۶۵ ، ولی چون سیستم عامل از حد معینش بزرگتر شد یکی از اونها کار را کنار گذاشت که بعد دنیس ریچی و کن تامسون  و برین کرنیگا
ن یونیکس Unics را در آزمایشگاه بل بر اساس multics ساختند. و بعدا نام unics به unix تغییر کرد. شرکتی که کار را رها کرد AT&T بود و این تنها اشتباهش نبود یکبارهم سر اینترنت این اشتباه را کرد که من پایه ای شد یه مطلب هم از اشتباه دیگر این شرکت درباره اینترنت مینویسم. طبق قوانین امریکا دیگه AT&T نمیتونست از unix استفاده تجاری بکنه و هیچکاره بود بخاطر همین شاید نکته پیشرفت یونیکس از همینجا پیدا شد چون AT&T یونیکس رایگان را عرضه کرد و بعد یونیکس به زبان c نوشته شد AT&T هم یونیکس را برای دانشگاههای مختلف فرستاد و کمکم یونیکس محبوب شد و در سال ۱۹۷۷ به یک سیستم عامل کامل تبدیل شد چون دانشجویان شروع کردند برای آن برنامه بنویسند در سال ۱۹۸۰ به وسیله دانشگاه برکلی یونیکس در سازمانهای دولتی بکار گرفته شد و نقش سرور را بدوش گرفت و کمکم شرکتهای بازرگانی هم به این قضیه رو آوردند که باعث شد نسخه بازگانی آنهم ارائه بشه که من چند تا موردش را در پائین میگم و بعد در همینجا مطلب را تموم میکنم و چیزهایی را که در این مطلب گفتم در مطلب بعدی بطور مفصل میشکافمش.

و اما نسخه های بازرگانی:
Xenix by microsoft
AIX by IBM
HP-UX by HP
ULTRIX by Digital
SunOS by Sun

به هر حال هرچیزی که موفق بشه دعوای زیادی پیش میاره قضیه به همینجا ختم نمیشه من در مطلب بعدی این تاریخ را کامل میگم و درگیریها را که از این درگیریها باعث شد مایکروسافت فرصت را غنیمت بشماره و با ارائه ویندوز تمام بازار را جمع کنه ولی این کار مایکروسافت یونیکس را ضعیف نکرد بلکه هر روز قوی تر هم میشه.

در حقیقت سیستم عامل اولین نرم افزار کاربردی نصب شده روی کامپیوتر شماست. شاید برایتان جالب باشد که بدانید بسیاری از دستگاه‌های دیجیتالی اطرافتان دارای سیستم عامل هستند.
اگر حتی یک بار هم با کامپیوتر کار کرده باشید، یا اسم «ویندوز» را شنیده‌اید یا نام «سیستم عامل». کامپیوتر شما یا دارای ویندوز است و یا اگر ساخت شرکت مکینتاش است با سیستم OS X کار می‌کند.
بعضی از کامپیوتر‌های سرور نیز از سیستم «لینوکس» و یا «یونیکس» استفاده می‌کنند.


در حقیقت سیستم عامل اولین نرم افزار کاربردی نصب شده روی کامپیوتر شماست. شاید برایتان جالب باشد که بدانید بسیاری از دستگاه‌های دیجیتالی اطرافتان دارای سیستم عامل هستند. از گوشی تلفن همراه گرفته تا «آی‌پود» و نقطه دسترسی بیسیم (Wireless Access Point) منزل یا محل کارتان.
ولی فر مایکروویو منزلتان دارای سیستم عامل نیست. در حقیقت نیازی به سیستم عامل ندارد چون تمامی تنظیمات و کارکرد آن در چند خط برنامه خلاصه شده است و در یک حافظه کوچک ذخیره شده. گوشی‌های تلفن همراه آنقدر پیشرفته شده‌اند که این‌روزها سیستم عامل اکثر تلفن‌های همراه پیشرفته تر و پیچیده تر از سیستم عامل‌های کامپیوترهای ۲۰سال گذشته است.
نیاز دستگاه‌های دیجیتالی و مخصوصاً کامپیوتر به سیستم عامل از آنجا شروع می‌‌شود که با استفاده از سیستم عامل می‌توان کار اجزای سخت افزاری آن‌ها را مدیریت کرد. و یا حتی اجزای سخت افزاری آن‌ها را تحت سیستم عامل کنترل کرد. این امر برای یک کامپیوتر شامل اضافه کردن برنامه‌ها و تغییر در ساختار خود سیستم عامل است. وقتی برنامه‌ای را روی کامپیوتر خود نصب می‌کنید، قطعات کامپیوترتان تحت فرمان آن برنامه در می‌آیند. برای مثال وقتی با یک برنامه اجرای موسیقی کار می‌کنید، کارت صدای کامپیوترتان با برنامه پخش موسیقی همکاری می‌کند و یک آهنگ یا فایل صوتی را از طریق بلندگوی کامپیوترتان پخش می‌کند. این ارتباط بین نرم افزار و سخت افزار توسط سیستم عامل انجام می‌‌شود. این تنها قسمتی از کار سیستم عامل است. تا اینجا با اهمیت کار سیستم عامل پی بردید. بیایید به درون سیستم عامل نگاهی بیندازیم تا کارکرد آن را بهتر درک کنیم.
در ابتدایی ترین نگاه اساس و بنیان کار سیستم عامل مدیریت سخت افزار است. از مدیریت سخت افزار‌هایی مثل کارت گرافیک و کارت صدا گرفته تا مدیریت ذخیره اطلاعات روی حافظه‌ها و هارد دیسک. همچنین سیستم عامل اطلاعات را برای پردازش به سمت پردازشگر هدایت می‌کند. این امر شامل قسمتی دیگر نیز هست. اگر هزاران برنامه مختلف روی کامپیوترتان نصب کنید و یا اگر چندین سخت افزار جدید به کامپیوترتان اضافه کنید، سیستم عامل بدون تغییر ظاهری باقی می‌ماند. یکی از هدف‌های سازندگان سیستم‌های عامل همین است. اینکه سیستم عامل خود را انعطاف پذیر و سازگار با سیستم‌های دیگر بسازند.
از انواع مختلف سیستم عامل می‌توان به چند سیستم زیر اشاره کرد:
▪ Real-Time Operating System: در دستگاه‌های صنعتی کاربرد دارد. دستگاه‌هایی مثل CNC که برای انجام تراش قطعات صنعتی به نوعی برنامه نویسی نیاز دارد. این نوع سیستم‌ها توانایی تغییر بسیار کمی دارند و هر بار که کاری توسط دستگاه انجام می‌‌شود آن را در زمان معین و ثابتی انجام می‌دهد.
▪ Single-User ,Single-Task: همان طور که از نام آن پیداست فقط برای کار توسط یک کاربر در یک زمان است. سیستم عامل Palm نمونه مناسبی برای این سیستم است.
▪ Single-User ,MultiTasking: این همان سیستم عاملی است که در کامپیوتر از آن استفاده می‌‌‌شود و به یک کاربر اجازه اجرای چندین برنامه را می‌دهد.سیستم عامل‌های ویندوز و مکینتاش از این نوع هستند.
▪ Multi User: این نوع سیستم به چندین کاربر توانایی استفاده همزمان و دسترسی به برنامه‌های مختلف را در یک زمان ثابت می‌دهد. سیستم عامل‌ «یونیکس» و سیستم عامل‌های ابرکامپیوتر‌ها مانند MVS از این قبیل هستند.
در اینجا کمی سخت است که بین سیستم عامل‌های شبکه و سیستم عامل‌های MultiUser تفاوت قایل شد. سیستم عاملی مثل ویندوز ۲۰۰۰ در حقیقت مانند باقی ویندوزها یک سیستم عامل SingleUser است و تفاوت آن با سیستم عامل‌های MultiUser این است که تنظیمات شبکه و اطلاعات کاربران شبکه فقط به صورت یک برنامه روی آن اجرا می‌‌شود و کاربران دیگر شبکه توسط سیستم عامل ویندوز ۲۰۰۰روی شبکه قرار می‌گیرند و باقی کارکرد آن‌ها توسط سیستم عامل کامپیوتر خودشان انجام می‌گیرد.
وقتی کامپیوترتان را روشن می‌کنید، برنامه‌ای به نام ( POST(Power-On Self Test از روی ROM اجرا می‌شود. این برنامه کوچک، تمام قطعات کامپیوتر را چک می‌کند. ابتدا پردازشگر و بعد RAM و BIOS [چطور حافظه کامپیوتر کار می‌کند؟]. سپس برنامه دیگری از ROM اجرا می‌‌‌‌شود که هارد دیسک شما را فعال می‌سازد و به دنبال اولین قسمت سیستم عامل یعنی BootstrapLoader می‌گردد. Bootstrap سیستم عامل را به ترتیب اجرا می‌کند تا جایی که کنترل کامپیوتر را به آن می‌سپارد.
پیش از این گفتیم که مدیریت و هدایت پردازش‌های کامپیوتر توسط سیستم عامل انجام می‌شود. مدیریت پردازش شامل تقسیم بندی و اولویت دهی به پردازش‌ها است. نرم افزاری که سیستم عامل برای اینکار از آن استفاده می‌کند به نام Process یا Thread معروف است.
در حقیقت سیستم عامل کار برنامه‌ها را به صورت پردازش در می‌آورد و آن‌ها را به پردازشگر می‌فرستد. مشکلی که در اینجا با آن روبرو می‌‌شویم این است که پردازشگر فقط توانایی انجام یک پردازش در یک لحظه را دارد. برای اینکه کار سیستم MultiTask یا چند کاره به نظر برسد، پردازشگر باید چندین بار در هر لحظه به چندین پردازش مخ تلف بپردازد. بیایید به این عملیات به صورت نزدیک‌تری نگاه کنیم.
فرض کنید دو برنامه داریم که هر کدام پردازش‌های خود را به پردازشگر می‌فرستد. ابتدا برنامه‌ای که اولویت بیشتری دارد پردازش می‌شود. پردازش اول کامل نمی‌شود و پردازشگر اطلاعات برنامه اول را تا جایی که پردازش شده، ضبط می‌کند. سپس نوبت به برنامه دوم می‌رسد. همین اتفاق برای برنامه دوم می‌افتد. سپس پردازشگر از همانجایی که برنامه اول متوقف شده شروع به پردازش می‌کند. و بعد نوبت به تمام کردن پردازش دوم می‌رسد. این اطلاعات پردازش‌ها در قسمتی از RAM به نام Process Control Block ذخیره می‌‌شود. این اطلاعات شامل شماره مخصوصی است که به هر پردازش داده می‌شود. اولویت پردازش، محلی که پردازش درآنجا متوقف شده، تعداد فایل‌هایی که توسط پردازش‌ها باز شده و اطلاعات سخت افزار‌های خروجی/ ورودی که توسط پردازش مورد استفاده قرار گرفته‌اند، نیز در این اطلاعات وجود دارد.
هر پردازشی با توجه به اولویت و مرحله‌ای که در آن قرار دارد یک وضعیت (Status) دریافت می‌کند. برای مثال پردازشی که برای اجرا شدن نیاز به دستور کاربر دارد، تا زمانی که این دستور برای مثال توسط فشاردادن دکمه صفحه کلید وارد نشود، این پردازش به صورت غیر فعال و در حالت انتظار (Pending) قرار می‌گیرد و در این حالت پردازشگر را مشغول نمی‌سازد.
عملیات تغییر وضعیت پردازش‌ها و جابجایی بین آن‌ها نیز بخشی از ظرفیت پردازشگر را اشغال می‌کند. اگر سیستم عامل در انجام این عملیات دارای خطا باشد، بجای کنترل کردن درست پردازش‌ها و هدایت آن‌ها به سمت پردازشگر تمام ظرفیت پردازشگر را برای جابجا کردن پردازش‌ها صرف می‌کند. این کار سرعت کامپیوتر را به شدت کاهش می‌دهد. این مشکل به Thrashing معروف است.
توضیحاتی که تا اینجا داده شد برای سیستم ‌هایی است که با یک پردازشگر کار می‌کند. سیستم عامل‌های Asymmetric(نا متقارن) کار‌های مخصوص به خود را توسط یک پردازشگر انجام می‌دهند و پردازش‌های دیگر را با پردازشگر‌های دیگر تقسیم می‌کنند. پردازشگر‌های Symmetric(متقارن) تمام پردازش‌ها و حتی پردازش‌های داخلی خود را با تمام پردازشگر‌ها تقسیم می‌کنند.
وظیفه بعدی سیستم عامل مدیریت حافظه کامپیوتر است. برای توضیح این کار بیایید به یک مثال توجه کنیم.
کامپیوتری را فرض کنید که دارای یک گیگابایت (۱۰۰۰مگابایت) RAM است و سیستم عامل برای شروع نیاز به ۳۰۰مگابایت RAM و سخت افزار‌ها و گرداننده های آن‌ها(Driver) نیز نیاز به ۲۰۰مگابایت ازRAM دارند. در اینجا سیستم ۵۰۰مگابایت RAM برای اجرای برنامه‌ها و انجام پردازش‌ها دارد. اطلاعات در RAM در حجم‌های مختلف بسته‌بندی می‌شوند. این حجم بستگی به تنظیمات سیستم دارد. اگر این مقدار ۲کیلوبایت باشد تمام بسته‌هایی که به RAM منتقل می‌شوند ۲کیلوبایت خواهند بود. هر کدام از بسته‌ها نیز با ۴ یا ۸ بایت در ابتدا و انتهای آن‌ها بسته می‌شود. این ابتدا و انتها به شناسایی بسته‌ها کمک می‌کند. با اطمینان حاصل کردن از این امر، سوال بعدی این است که وقتی که این ۱گیگابایت RAM تمام شد، سیستم چگونه کار خواهد کرد؟
ارتقاء RAM اکثر کامپیوترها امکان پذیر است ولی اگر به مثال بالا که تقریباً واقعی و کاربردی است توجه کنید، متوجه می‌شوید که اگر کامپیوتر شما فقط به این ترتیب کار کند، برای اجرا هر برنامه نیاز به یک RAM اضافی دارید. ولی در حقیقت کامپیوتر به نحوی دیگر کار می‌کند. در هر لحظه پردازشگر تنها به یک نقطه از RAM دسترسی پیدا می‌کند و بعضی از اطلاعات وقتی که برای یک بار مورد استفاده قرار می‌گیرند، برای مدت زیادی بدون استفاده باقی می‌مانند. با انتقال این اطلاعات به هارد دیسک، می‌توان فضای RAM را برای فعالیت‌های مهم‌ تر خالی کرد. این تکنیک جابجا کردن اطلاعات از RAM به هارد دیسک Virtual Memory Management نامیده می‌شود.
هارد دیسک تنها یکی از انواع حافظه‌هاست که توسط سیستم عامل مدیریت می‌شود. دسته بندی این حافظه‌ها به ترتیب سرعت به صورت زیر است:
▪ High-Speed Cache: این نوع حافظه دارای ارتباط مستقیم با پردازشگر است و به پردازشگر در دسترسی به اطلاعات کمک می‌کند. [چطورCache کار می‌کند؟]
▪ Main Memory: که همان RAM است. [چطورRAM کار می‌کند؟]
▪ Secondary Memory: این نوع حافظه که معمول‌ترین نوع آن حافظه دائمی یا همان هارد دیسک است، تحت مدیریت حافظه سیستم عامل به صورت Virtual RAM در می‌آید.
سیستم عامل مسئولیت ایجاد توازن بین این حافظه‌ها که همان منابع کامپیوتر هستند را دارد.
ارتباط بین سخت افزار کامپیوتر و سیستم عامل توسط برنامه‌ای به نام «گرداننده» (Driver) کنترل می‌شود. وظیفه این برنامه ترجمه سیگنال‌های الکتریکی به برنامه‌های نرم افزاری و برعکس است. این برنامه نیز مانند سایر برنامه‌ها کار می‌کند ولی تنها وقتی فعال می‌شود که سخت افزار مربوط مورد استفاده قرار گیرد و در غیر این صورت در حالت انتظار(Pending) می‌ماند.
گرداننده معمولاً جدا از سیستم عامل کار می‌کنند. به این دلیل که با تغییر در ساختار سخت افزار، نیازی به تغییر سیستم عامل نباشد.
مدیریت سخت افزار ورودی و خروجی به معنی مدیریت کردن سرعت بارگذاری اطلاعات از سخت افزار بر روی پردازشگر است. این امر شامل مدیریت این بارگذاری به ترتیبی است که پردازشگر توانایی پردازش اطلاعات این سخت افزار به طور منظمی را داشته باشد.
تا اینجا متوجه شدید که کار سیستم عامل مدیریت تمامی منابع کامپیوتر است. منابع کامپیوتر شامل چرخه‌های پردازش (Cycle) و حافظه‌ها و تمامی سخت افزار است. هر قدر هم که منابع کامپیوترتان پیشرفته و گسترده باشد، بدون داشتن سیستم عامل مناسب نمی‌توانید از هیچ کدام آن‌ها بهره‌مند شوید.

«سیستم عامل ملّى»، نامى است که شوراى عالى انفورماتیک کشور بر روى سیستم عامل «لینوکس» گذاشته است؛ پروژه (سیستم عامل ملّى) که شوراى عالى انفورماتیک ایران به رهبرى ICT پیشرفته دانشگاه صنعتى شریف در سال 1379 کلید زده شد. به گفته مجید صیدى مدیر پروژه فارسى‏سازى لینوکس براى تدوین سیستم عامل ملى، 4 میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته شده است و قرار است تا پایان سال 1384 جایگزین سیستم عامل «ویندوز» شود.

حال با توجه به اینکه 97% از رایانه‏هاى شخصى و غیر شخصى در سراسر کشور به سیستم عامل ویندوز مجهز است و به دلیل زبان ساده و سرعت بالا توانسته جاى خود را در میان کاربران ایرانى باز کند، ضرورت تغییر سیستم از ویندوز به لینوکس با صرف مبالغ هنگفت و زمان طولانى چیست؟ آیا سیستم لینوکس مى‏تواند پاسخگوى نیازهاى کاربران ایرانى باشد؟

وقتى که دکتر محمد سپهرى‏راد مشاور رئیس سازمان مدیریت و برنامه‏ریزى کشور ودبیر شوراى عالى انفورماتیک از سیستم عامل ملى سخن مى‏گوید، قبل از هر چیز این سؤال به ذهن مى‏رسد که چگونه مى‏توان به سیستمى که در خارج از کشور طراحى شده است عنوان ملّى اطلاق کرد؟!

دکتر سپهرى در این خصوص مى‏گوید: در حال حاضر عمده رایانه‏هایى که مورد بهره‏بردارى قرار مى‏گیرد، رایانه‏هاى شخصى است و سیستم عامل مورد استفاده در این رایانه‏ها تقریباً بدون استثنا سیستم عالم ویندوز است. استفاده از این سیستم مشکلاتى به همراه دارد که عمده‏ترین آنها عبارت‏اند از:

1. منابع این سیستم عامل در اختیار ما نیست و حوزه‏هاى امنیتى در آن وجود دارد. از این رو، بدون آنکه کاربران بدانند ممکن است این حفره‏هاى امنیتى براى کاربران مشکل ایجاد کند و اطلاعات آنها در معرض نفوذ خرابکاران قرار گیرد.

2. در ایران قانونى که از نرم‏افزارهاى خارجى حمایت کند وجود ندارد و این نرم‏افزارها به طور رایگان تکثیر مى‏شوند و همه از آن استفاده مى‏کنند. اگر ایران بخواهد به سازمان تجارت جهانى (WTO) بپیوند، قطعاً ادامه این روشن امکان‏پذیر نخواهد بود و کشور مجبور خواهد شد براى استفاده از نرم‏افزارهاى خارجى، بهاى آن را بپردازد.

دکتر سپهرى دلایل دیگرى را هم تحت عنوان دلایل فرعى عنوان مى‏کند و اجراى پروژه سیستم عامل ملى را تصمیمى براى روزهایى مى‏داند که با شرایطى متفاوت نسبت به امروز روبهرو خواهیم بود. سیستمى که این مشکلات را نداشته باشد یا آنها را به حداقل برساند. بر اساس تجاربى که در دنیا وجود دارد و همچنین تجارب کشورهایى که کم و بیش با چنین مسائلى مواجه بودند، چنین سیستم عاملى باید بر اساس سیستم عامل‏هایى که منبع آنها باز است، ساخته شود.

امروزه گسترش روز افزون تکنولوژی های اینترنتی، کاربران را موجب می کند تا اکثر امور خود را تحت وب انجام بدهند. زندگی من و شما هم قائدتا مدتی زمانی هست که تا اندازه ای وابسته به وب شده. یعنی سوای بر زندگی فیزیکی ای که در دنیای واقعی آن را تجربه می کنیم، درست چیزی شبیه آن را به صورت مجازی هم داریم

توسعه دهندگان وب هم هر روز با تولید ابزاری جدید، سعی در راحتی کاربران برای درک بیشتر فضای وب دارند. با مراجعه به خبرها می توانید موارد متعددی را پیدا کنید که صحت این گفته را تصدیق کند. اتفاقا من هم امروز یکی از این خبرها را دیدم! یعنی خبری در رابطه با سیستم عاملی که عملکردش بر پایه وب است!

eyeOS سیستم عاملی است که تقریبا از نظر محیط ظاهری شبیه به همان چیزی است که الآن شما دارید از آن استفاده می کنید! برنامه ای متن باز که از عرضه نسخه جدید آن 1 ماهی بیشتر نمی گذرد. البته شاید بحث درباره این موضوع چیز جدیدی نباشد اما با آمدن نسخه جدید تحولات خوبی را می توان در این ابزار پیدا کرد. از این به بعد شما می توانید داخل صفحه مرورگر خود به جستجو میان فایل های سیستم عامل اینترنتی خود بپردازید!

نکات جالب زیادی را می توان در رابطه با این سیستم عامل بیان کرد که مهم ترین آن ها دارا بودن زبان فارسی در بین دیگر زبان های برنامه است. همچنین در صورت نیاز با دانلود این برنامه می توانید از آن در فضای (هاست) شخصی خود استفاده کنید. فکر کنم برای کنجکاوی تان همین مقدار کافی باشد! بقیه موارد را خودتان بروید و ببینید!

پروژه فارسی سازی eyeos از نسخه .09 شروع شد هنگامی که کسی مفهومی از سیستم عامل تحت وب نداشت، شروع به فارسی سازی و بومی سازی این سیستم عامل کردیم که نسخه 0.9 رو فارسی آماده کردیم پس از آن باپ ها و مشکلات سیستم که اعلام شد کل سیستم عامل پا به عرصه جدیدی گذاشت و نسخه های جدید ارایه شد و تمام نسخه ها فارسی سازی شدند
پس از گذشت زمانی آقای محمد عبدلي راد  هم شروع یه فارسی سازی کردند بنده خوشحال از این موضوع با ایشون تماس گرفته  شد و مکاتباتی هم مبنی بر تشکیل گروه واحد کردیم ولی ایشون موافقت نکردند .سپس پس از مکاتباتی با آقای لارس توانستیم بخش فارسی انجمن رو بالا بیاریم و قسمت هایی که تا به حال ترجمه نشده بود رو ترجمه کردیم و ارایه دادیم وب سایت رسمی اولین سیستم عامل تحت وب فارسی هم تا چند روز دیگه آماده استقبال از دوستان می باشد.

شركت اپل ويژگي جديدترين نسخه از سيستم عامل خود كه به تازگي روانه بازار شده، منتشر كرد.

به گزارش بخش خبر شبكه فن آوري اطلاعات ايران،از فارس، Mac OS X 10.4 موسوم به Tiger براي جلب نظر كاربراني كه با مشكل معلوليت هاي جسمي و حركتي مواجه هستند نيز تمهيداتي انديشيده است كه يكي از آنها VoiceOver است.
اين قابليت به گونه اي است كه محتواي به نمايش درآمده برروي صفحه رايانه را براي كاربر قرائت مي كند.
بنابراين افراد نابينا مي توانند از رايانه به خوبي استفاده كنند.
نسخه جديد اين سيستم عامل با صفحه كليدهاي بريل براي استفاده نابينايان نيز سازگاري دارد و مي توان آنها را از طريق پرت USB به رايانه وصل كرد.
يكي ديگر ار امكانات منحصر به فرد اين سيستم عامل Quick Nav است كه دسترسي به امكانات از قبل تعريف شده را با استفاده از چهار نشانگر موجود بر روي صفحه كليد ممكن مي كند.

سیستم عامل اپل با نام Snow Leopard ( پلنگ برفی ) به تازگی در اختیار دوستداران سیستم عامل های اپل قرار گرفته است. این سیستم عامل در واقع کامل شده سیستم عامل قبلی اپل با نام Leopard است و از سرعت و امکانات بالایی برخوردار است. یکی از اصلی ترین خصوصیات این سیستم عامل جدید قیمت ارزان 30 دلاری آن است.

يكي از اولين كارهايي كه براي راه انداختن يك وب سايت اينترنتي بايد انجام دهيد، انتخاب هاست است. دنياي وب هر روز در حال توسعه و دگرگوني است بنابراين گزينه هاي شما  مي تواند هر روز از روز قبل متنوع تر باشد. اما چه هاستي را انتخاب كنيم تا جوابگوي نياز ها و فعاليت هاي ما باشد؟

قابليت هاي بسياري در يك هاست وجود دارد شايد اگر نخواهيم اغراق كنيم صد ها قابليت و ابزار در يك هاست مي تواند وجود داشته باشد، كه ممكن است از بين همه آنها فقط 10 تاي آنها بدرد شما بخورد.

سيستم عاملي كه هاست وب سايت شما استفاده مي كند، ممكن است انعطاف پذيري شما را در جهت رشد محدود كند. بنابراين در اين مقاله از «ياد بگير دات كام» در نظر داريم اطلاعات بيشتري در اختيار شما قرار دهيم.

يك سيستم عامل يا پلت فرم مثلاً ويندوز NT يا DOS يك سري دستورات پايه هستند كه به كامپيوتر شما مي گويند چگونه يك برنامه را اجرا كند يا مثلاً فايلي را ذخيره كند. و كارهايي از اين قبيل كه خود بهتر مي دانيد. در گذشته بيشتر سرور هاي اينترنتي با يك سيستم عامل به نام Unix كار مي كردند. البته Unix هنوز هم به عنوان يك سيستم عامل رايج كه احتياج به مهارت هاي فني بالا براي مديريت آن لازم است شناخته مي شود. اما امروزه گزينه هاي شما براي انتخاب سيستم عامل بيشتر شده است. نسخه هاي تغيير يافته Unix  و ويندوز NT مانند:

Sun Microsystems , Solaris, BSD

از اين گونه اند.

نظر متخصصين در مورد اينكه كدام سيستم عامل بهتر كار مي كند، كاملاً متفاوت است. هر هر چند در اين مقاله سعي خواهيم كرد اطلاعات مختصري از هر سيستم عامل به شما بدهيم اما در پايان آنچه شما انتخاب مي كنيد، به شدت بستگي به بودجه و كاري كه مي خواهيد انجام دهيد دارد.

Linux

لينوكس ورژني از يونيكس است و بسيار قدرتمند كه چندين تابع را به خوبي اجرا مي كند. اين سيستم عامل براي برآورده كردن نيازهاي اينترنتي شما از قبيل خدمات ايميل، سرور اينترنتي و سرور فابل بسيار مناسب است. لينوكس از نظر قيمت بسيار مقرون به صرفه است و از سخت افزار استفاده بهينه مي كند. به همين دليل با اين سيستم عامل مي توان از تعداد بيشتري وب سايت به طور همزمان بر روي يك سرور ميزباني كرد. اين عامل  به پايين آوردن هزينه هاستينگ كمك زيادي مي كند. سرور هاي لينوكس با extension ها و برنامه هاي خاصي از مايكروسافت سازگار هستند كه از آن جمله MS SQL (يك نوع بانك اطلاعاتي) يا برنامه Front Page مايكروسافت (يك برنامه براي ساخت و ويرايش صفحات وب) را مي توان نام برد. مهندسان زيادي اين سيستم عامل را براي بخاطر انعطاف پذيري امنيت و كنترل هايي كه در اختيار كاربر قرار مي دهد. ترجيح مي دهند.

ويندوز NT يا 2000

ويندوز بخاطر نماي گرافيكي و سادگي كاركرد براي بيشتر گروه هاي كامپيوتري محبوبيت خاصي دارد. اين ويندوز به خوبي با برنامه هاي ديگر مايكروسافت سازگار است و برتري ديگر آن قابليت هاي تجاري آن است. به خصوص وجود ASP در اين سيستم كه به شما كمك مي كند صفحات ديناميك اينترنتي توليد كنيد و انها را با بانك اطلاعاتي پيوند دهيد. خوشبختي ديگر كه كاربران ويندوز دارند. قابليت استفاده از از نرم افزار هاي Office است.

Sun Solaris

اين سيستم عامل بالاترين سطح قدرت و امكانات را دارد. سرور هايي با اين سيستم عامل قدرتمند ترين سرور ها هستند. اين سيتم عامل بر اساس يك پلت فرم كامل بنا نهاده شده است. تعداد زيادي برنامه و امكانات و ابزار توسعه در اختيار شما قرار مي دهد. به دليل قابليت هاي زياد و پايداري اين سيستم عامل براي سرور هاي با ترافيك بالا مانند سرور هاي بانك اطلاعاتي سرور هاي تحت وب ترافيك بالا و مانند آن ايده آل است.

Cobalt RaQ

RaQ مخصوص سرور هايي طراحي شده است كه قرار است ميزبان چندين سايت به صورت مشترك باشند. سادگي مديريت سرور در اين سيستم باعث محبوبيت بالاي آن شده است. نكته مثبت ديگري كه در مورد اين سيستم عامل وجود دارد انعطاف پذيري بالاي سيستم مديريت آن است به طوري كه مي توانيد به راحتي مسئوليت را بين مديران شبكه تقسيم كنيد.

Free BSD

Free BSD ورژني از BSD است كه براي پروسسور هاي X86 طراحي شده است.   Free BSD  يك سيستم عامل كد باز (Open Source ) است و يك جايگزين خوب براي لينوكس محسوب مي شود. اين سيستم عامل به طور فوق العاده اي خوب پيكر بندي شده است. و از اين گذشته بسيار ارزان است. گذشته از اين امكانات بسياري به صورت مجاني در اختيار شما قرار مي دهد.

اما در پايان اين سؤال مطرح مي شود كه كدام سيتم عامل را بايد انتخاب كرد؟ همچنان كه وب سايت شما (چه از نظر حجم و چه از نظر امكانات و پيچيدگي) رشد مي كند. نياز هاي شما هم تغيير مي كند و ممكن است به فكر تغيير سيستم عامل وب سايت خود بيفتيد. بهترين راه اين است كه پيش دستي كنيد و هاستي را انتخاب كنيد كه داراي سرور هاي مختلف و سيستم عامل هاي متعدد باشد. همينطور افراد خبره اي در استخدام خود داشته باشند تا در صورت نياز به تغيير سرور بتوانند با كمترين مشكل اين كار را براي شما انجام دهند.

خبر عرضه سیستم عامل شرکت گوگل موسو به «کروم» بسیاری از کارشناسان را به گمانه زنی درباره تأثیر این اقدام بر سرنوشت سیستم عامل هایی مانند ویندوز ومکینتاش(ساخت شرکت های مایکروسافت واپل)وادار کرده است.
برخی صاحب نظران معتقدند،همانطور که سیستم عامل آندروید گوگل نتوانست تهدیدی جدّی برای تلفنهای همراه آیفون بوجود آورد،سیستم عامل کروم هم چندان مکینتاش را به خطر نخواهد انداخت.بخصوص که اپل بازار تثبیت شده کوچک خود را دارد که ازکیفیت استثنایی محصولات ونرم
افزارهای آن راضی هستند؛ امّا در مورد مایکروسافت اوضاع متفاوت خواهد بود.
ِّ««گوگل در پی تسخیر جایگاه مایکروسافت
باید توجه داشت که استراتژی بازاریابی گوگل،مایکروسافت را هدف گرفته است نه اپل را.مرور عملکرد گوگل در ماه های اخیر نشان میدهد که این شرکت از دو جبهه به غول نرم افزاری جهان حمله ور شده است؛یکی جبهه مرورگرها که حاصل آن عرضه مرورگر «کروم» و دیگری جبهه سیستم عامل که نتیجه اش طراحی سیستم عاملی به همین نام«کروم» است،که زمان دقیق ورود آن به بازار مشخص نیست.با توجه به دشواری ها وهزینه های مهاجرت از ویندوز xp به ویندوز 7وهمین طور ضعف عمومی مایکروسافت در طراحی محصولاتی با تحولات پرشتاب دنیای وب همراه باشند،گوگل میتواند بتدریج بخشی از بازار مایکروسافت را از آن خود کند.قدرت گرفتن مایکروسافت به دورانی بر میگردد که وب هنوز قدرت امروز خود را کسب نکرده بود واز نرم افزارهاوخدمات آنلاین تحت وب خبری نبود؛امّا بخش عمده ای از توانایی های سیستم عامل کروم گوگل تحت وب ارائه میشود.از سوی دیگر،اپل اگر چه به این تحول توجه کرده،امّا روی ارائه خدمات آنلاین سرمیه گذاری چندانی نکرده و بیشتر در پی عرضه سخت افزارهای جذاب است.لذا فرصتی طلایی برای گوگل پدید آمده که اقتدار مطلق مایکروسافت را کاهش دهد
««توجه به تحولات عصر دیجیتال
باید توجه داشت ما در زمانه ای زندگی می کنیم که عادات و شیوه زندگی مردم،متأثر از فناوری های نوین،به سرعت در حال تغییر است.مردم روز به روز از تلویزیون بیشتر فاصله می گیرند وحتی برای مشاهده فیلم و سریال،به وب متوسل می شوند.در چنین دورانی،عصر سیستم عاملهای سنتی مانند ویندوز و مک به سرعت سپری میشود و گوشیهای هوشمند وتعاملی مانند آیفون وپالم ونرم افزارهای آنلاین توجه مردم را به خود جلب می کنند.
گوگل هم اکنون ده ها خدمات آنلاین را راه اندازی کرده که بسیاری از آنها جایگزین مناسب برای نرم افزار های مشهور کاربردی محسوب میشوند و حتی بخشی از وظایف سیستم عاملهای مشهوری مانند ویندوز را انجام میدهند.با عرضه سیستم عامل کروم،گوگل رایانه های شخصی و نت بوکها وگوشی های همراه مردم را فتح خواهد کرد.
بهر حال باید منتظر ماند ودید که آیا گوگل میتواند باز هم مایکروسافت را به غقب براند یا اینکه غول کهنه کار برای رهایی از این وضعیت به استراتژی نوینی متوسل خواهد شد.

شرکت Debian با عرضه آخرین نسخه از سیستم عامل خود اعلام کرد که این نرم افزار جامع برای شرکت هایی که به دنبال کاهش هزینه های خود هستند بسیار مفید است.

ام-‌اس-داس (به انگلیسی: ‎MS-DOS ‏) (کوتاه شدهٔ Microsoft Disk Operating System) یک سیستم عامل تجاری مایکروسافت می‌باشد.

اولین نسخهٔ ام‌اس-داس در سال ۱۹۸۱ منتشر شد و شامل هشت نسخه اصلی است و مایکروسافت توسعهٔ آن را در سال ۲۰۰۰ متوقف کرد. سیستم عامل تک کاربره و تک کاره با خط فرمانی که در سال ۱۹۸۱ برای کامپیوتر شخصی آی‌بی‌ام و سازگار با آن توسط مایکروسافت منتشر شد. نسخه اصلی DOS توسط یک شرکت کوچک در سیاتل به منظور کارهای آزمایشگاهی ایجاد شده بود. از آنجا که مایکروسافت قرار بود سیستم عاملی برای آی‌بی‌ام تهیه کند بنابراين آن نسخه را خریداری نمود و برنامه را تهیه کرد. مایکروسافت بعدها نگارشهای بالاتری از داس ارائه نمود. داس تا مدتها یکی از گسترده‌ترین سیستم‌های عامل محسوب می‌شد. DOS کوتاه شده کلمات Disk operating system (سیستم عامل دیسکی ) می با شد از آنجا که این سیستم بر روی دیسک قرار گرفته وبه طور مرتب از دیسک جخت انجام اعمال مختلف استفاده می نماید به این نام مصطلح شده است .

 وظایف سیستم عامل DOS

• مدیریت منابع سیستم
• برقرار کردن ارتباط بین استفاده کننده وسخت افزار
• فراهم کردن امکانات لازم برای استفاده کننده جهت مدیریت فایل ها

 انواع فایل در سیستم عامل dos

• فایل متنی (text file)
• فایل داده (date file)
• فایل برنامه (program file)
• فایل اجرایی (execute filre)

 قوانین نامگذاری فایلها

• نام فایل حداکثر 8کارکتر وپسوند آن حداکثر 3کارکتر است. وبین نام فایل و پسوند فایل آن بایست از علامت (.) استفاده شود .
• حروف بزرگ وکوچک A-Zارقام وعلایم 1، { } ، <> ، ( ) ، & ، ، $ , @ ، از کارکترهای مجاز در نامگذاری فایلها می‌باشد.
• از اسامی زیر که سیستم عامل برای موارد خاصی استفاده می نماید نمی‌توان جهت نامگذاری فایل استفاده نمود .

در ابتدا تلفن‌های همراه دارای ساختار پیچیده‌ای نبودند. سخت افزار محدود نیاز به نرم‌افزارهای پیچیده نداشت، تا اینکه شرکتهای مطرح ساخت گوشی‌های تلفن همراه نسل‌های دوم و سوم گوشی‌های خود را عرضه کردند. این گوشی‌ها دارای امکانات سخت افزاری بیشتری بودند که شامل پردازنده، حافظه و دیسک سخت بوده و تقریباً به صورت یک رایانه کوچک طراحی شدند. در این زمان بود که این شرکتها به اهمیت نرم‌افزار در این گوشی‌ها پی برده و رقابت نرم‌افزاری در کنار رقابت سخت‌افزاری شروع شد. مایکروسافت یکی از شرکتهایی بود که قبلا روی سیستم عامل رایانه‌های جیبی خود کار کرده بود و ویندوز سی‌ای را به همین منظور طراحی کرده بود. این ویندوز قابلیت این را داشت که روی موبایل‌ها نیز نصب شود. بعد از رسمیت یافتن موبایل‌های نسل جدید شرکت‌های مطرح در این صنعت که به مشکلات بی شمار ویندوز سی‌ای پی برده بودند و نمی‌خواستند نرم‌افزار این صنعت را در انحصار یک شرکت نگه دارند با همکاری هم سیستم عامل جدیدی برای موبایل‌ها به وجود آوردند که سیمبیان نام گرفت. البته رقبای دیگری نیز مثل سیستم عامل لینوکس در این صنعت وجود دارند که فعلا به صورت عمده استفاده نشده‌اند. در اصطلاح به موبایل‌هایی که از این سیستم عامل استفاده می‌کنند SmartPhone گفته می‌شود.

پیدایش و حیات سیمبیان

سیمبیان یک سیستم عامل کوچک برای دستگاه های موبایل و رایانه‌های جیبی است . امروزه اکثر گوشی های جدید شرکت هایی مانند نوکیا و زیمنس از این سیستم عامل در گوشی های خود استفاده می‌کنند . این سیستم عامل با زبان C++ نوشته شده است و بهمین دلیل برنامه هایی که شما تحت آن مینویسید اگر با C++ باشند بهترین کارایی را خواهند داشت . چون از زبان native خود سیستم استفاده می‌کنند . منبع

مشخصات سیمبیان ورژن 7

داشتن ابزارهایی مانند contacts, schedule, messaging, browsing, office, utility and system control موتور مرورگر وب برای پشتیبانی کامل مرورگرهای وب و WAP پشتیبانی از سیستم های MMS وSMS و EMS و همچنین POP3, IMAP4, SMTP, MHTML دسترسی اشتراکی به صفحه ، کیبورد ، فونت ها و عکس ها ، ضبط و پخش صدا و فرمت های تصاویر ، شامل API برای اعمال گرافیکی امکان برقراری ارتباط توسطTCP/IP , WAP , InfraRed ,Bluetooth , USB , Wireless systems پشتیبانی از Unicode و فونت ها و فرمت های متن اضافی تایلندی و عربی و عبری. انتقال فایل توسط SyncML و تبدیل فایل ها . امکان برنامه نویسی تحت سیستم عامل با c++ و java

نسخه های ورژن 8 و 9 این سیستم عامل برای گوشی های نوکیا سری N عرضه شده است که دارای امکانات بیشتری می باشد.

شرکت‌های به وجود آورنده:

14 شرکت اصلی و چند شرکت فرعی از به وجود آوردندگان این محصول بودند، بعضی از این شرکتها در زمینه نرم‌افزار و بعضی از آنها در زمینه سخت‌افزار به رشد این سیستم عامل و موبایل‌های آن کمک کرده‌اند. از اصلی‌ترین شرکتها می‌توان به Nokia، Sony-Erricson، LG، Samsung، Motorola، Arima، BenQ، Fujitsu، Lenovo، Sanyo، Sendo، Mitsubishi Electronics و Siemense اشاره کرد.

فناوری سیمبیان

سیمبیان شبیه دیگر سیستم عامل‌های مدرن و امروزی که برای رایانه‌ها وجود دارند، به وجود آمده است. بنابراین دارای امکانات خوبی مثل چندکارگی، MultiThreading و همچنین مدیریت حافظه است. در طراحی اولیه مبنای کار را بر روی این موضوع بنا نهاده‌اند که این سیستم عامل می‌بایست روی امکانات سخت‌افزاری بسیار کم (بطور مثال: 4 مگابایت حافظه) کارایی فوق العاده‌ای داشته باشد. به همین دلیل این سیستم عامل می‌تواند روی موبایل‌های امروزی فوق العاده سریع کار کرده و حداقل مشکل را داشته باشد. این سیستم عامل بر اساس وقایع و رخدادها (events) بنا نهاده شده است (شبیه دیگر سیستم عامل‌های امروزی مثل ویندوز) و پردازنده طوری مورد استفاده قرار می‌گیرد که کمترین میزان بار روی موبایل قرار گیرد. هم اکنون با اینکه نسخه هشتم سیمبیان عرضه شده است اما نسخه 7 این سیستم عامل روی موبایل‌ها قرار می‌گیرد و تا به حال نسخه‌های مختلفی از آن بدون اینکه به صورت کامل استفاده شوند به فراموشی سپرده شده‌اند. جالبترین مورد برای این سیستم عامل به وجود آمدن اولین کرم و ویروس موبایل روی این سیستم عامل در سال 2004 بود. این کرم که Cabir نام دارد می‌تواند با استفاده از فناوری بلوتوث خود را به موبایل‌های دیگر منتقل کند.

زبانهای برنامه نویسی برای سیمبیان

بدون شک زبان اصلی برنامه نویسی برای سیمبیان زبان ++C است اما زبانهای مختلفی برای برنامه نویسی در این سیستم عامل به وجود آمده‌اند.

++C

سیستم عامل symbian با زبان ++C نوشته شده و بهمین دلیل این زبان به‌عنوان زبان اولیه برای برنامه نویسی در آن انتخاب شده است .++C بیشترین امکان دسترسی به API های سیستم عامل سیمبیان را فراهم می‌کند و بهترین کارکرد در حافظه و سرعت اجرا را داراست. اما در گزینه های زیر باید ازین زبان استفاده شود :

برنامه هایی که مانند سرور عمل می‌کنند مانند برنامه هایی که در پشت صحتنه کار می‌کنند و یکی از بخش های سیستم را مدیریت می‌کنند. مانند پورت های COM PLUG in ها که محیطی را بر پایه سیستم عامل ایجاد می‌کنند . بطور مثال برنامه ای که فایل های html را به فایل های word سیمبیان تبدیل می‌کند از کتابخانه مبدل سیستم عامل استفاده می‌کند . درایور های دستگاه که با Kernel کار متعامل می‌کنند. استفاده از زبان C++ در سیستم عامل سیمبیان بر روی مناسب بودن کارکرد گوشی ها متمرکز شده است ، که بدین معناست که چند تا از عملگرهای استاندارد زبان ++C مانند exception handling قابل استفاده در برنامه نویسی سیمبیان نیستند .

JAVA

جاوا اکثرا به‌عنوان زبان برادر ++C و جایگزین آن در سیمبیان کاربرد دارد. سیستم عامل symbian یک MIDP (Mobile Information Device Profile)را فراهم کرده است که MIDP یک گروه از API های جاوا را در خود جای داده که این API ها برای استفاده در گوشی های موبایل طراحی شده اند . مثلاً برای مقاصد طراحی واسط کاربر ، شبکه و برنامه ها . MIDP تحت کلاس های ایجاد شده توسط CLDC اجرا می‌شود و از ماشین مجازی K استفاده می‌کند که یک ماشین مجازی طراحی شده برای گوشی های موبایل است.پشتیبانی سیمبیان از نصب و اجرای برنامه های MIDP در راهنمای MIDP جاوا توضیح داده شده است.

PersonalJava 1.1.1 و JavaPhone که در سیمبیان ورژن 6 آمدند در ورژن 7 دیگر بخشی از سیستم عامل نیستند.

Python

زبان پایتون و برنامه نویسی اپن سورس جدیدا وارد دنیای سیمبیان و برنامه نویسی موبایل شده است . مفسر ها و ابزاری چون py2sis (برای تبدیل کد پایتون به فایل sis) نیز توسط شرکت نوکیا اراءه شده است . هم اکنون برنامه های نوشته شده با پایتون بخوبی بر روی سری ۶۰ نوکیا اجرا می گردند .

Assembler

اکثر مقاصد برنامه نویسی با زبان C++ مرتفع میگردد . چون این زبان به اندازه کافی دسترسی به بخش های سطح پایین سیستم را فراهم می‌کند و نیاز به اسمبلر حس نمیشود. سیمبیان در موارد خاص که بیشترین کارایی مطرح است از اسمبلر استفاده می‌کند مانند برنامه های scheduler.

JavaScript

جاوا اسکریپت پروسس کلاینت ساید روی صفحات html را بر عهده دارد و اکثرا برای بررسی درستی ورودی کاربر استفاده می‌شود .

WML Script

این زبان یک زبان اسکریپتی WAP است که با جاوا اسکریپت اهداف یکسانی را دنبال می‌کنند. اما در یک مرورگر WAP استفاده می‌شود .

C

این زبان بطور نرمال برای نوشتن برنامه های جدید سیمبیان استفاده نمیشه ، اما میتونه یک انتخاب برای شما باشه هنگامی که میخواهید کد C را به سیمبیان تبدیل کنید . برای این هدف سیمبیان شامل یک جعبه ابزار از کتابخانه استاندارد C می باشد.

OPL

یک زبان مانند بیسیک است که روی PDA ها فعال شده بود . اما در سیمبیان ورژن 7 ساپورت نمیشود .

رابط ‌های کاربری:

هم اکنون دو رابط اصلی کاربری برای سیمبیان به وجود آمده است. اولین رابط که بیشترین استفاده را در موبایل‌ها دارد توسط نوکیا نوشته شده است. این رابط دارای نسخه‌های مختلفی است اما Series 60 نسخه اصلی این رابط است که بسیار مورد استقبال قرار گرفته است. رابط کاربری دوم با نام UIQ به وجود آمده است که دارای امکانات بسیار خوبی است و رفته رفته در حال باز کردن جای خود در بین شرکت‌های تولید کننده موبایل است. هر دوی این رابط‌ها به صورت کاملاً گرافیکی و شبیه به هم طراحی شده‌اند و کار با آنها بسیار راحت است.

معرفی UIQ:

سیستم عامل Symbian دارای چندین رابط کاربری است. یکی از رابط‌های کاربری جدید که کم کم از سوی برخی از شرکتهای مهم مثل سونی اریکسون مورد استفاده قرار می‌گیرد UIQ نام دارد. یک شرکت تازه تأسیس در یکی از شهرهای سوئد در اواخر سال 1999 پایه گذار این رابط کاربری شد. هم اکنون این شرکت با حدود 130 نفر کارمند و برنامه نویس در حال گسترش محصول خود است.

اساس این رابط کاربری بر پایه تغییر بر اساس سلیقه کاربر بنا نهاده شده است و به راحتی قابل تغییر است. این رابط کاربری دارای ویژگیها و برنامه‌های خاص خود است که از آن جمله می‌توان به تکنولوژی خاص به کار رفته در آن، theme‌ها، مرورگر وب، سیستم پیغام رسان، سیستم تماس‌ها و سیستم برنامه‌های کاری اشاره کرد که به گونه خاصی در این رابط کاربری قرار گرفته‌اند. برای هر برنامه نصب شده دو نوع حالت دید وجود دارد. حالتی که می‌توانید لیست برنامه‌ها را ببینید و حالتی که توضیحات آن برنامه قابل مشاهده است. کار با این رابط کاربری بسیار آسان است و وقت زیادی برای یادگیری آن لازم نیست. همچنین از تکنولوژی ذخیره سازی اتوماتیک استفاده شده است و همه تغییرات بدون نیاز به کاربر و حتی موقعی که برنامه هنوز باز است در حافظه ذخیره شده و به این طریق شما هیچیک از اطلاعات خود را از دست نمی‌دهید. حرکت در بین برنامه‌ها و امکانات هم بسیار آسان و ساده طراحی شده است و با حداقل کلیک می‌توان به امکانات رابط کاربری دست پیدا کرد.

تکنولوژی به کار رفته تصویری و استفاده در UIQ بر اساس قلم نوری است. صفحه نمایش موبایل‌های این سیستم عامل باید دارای حالت حساس و به صورت Touch Screen بوده و دارای قابلیت نمایش رنگ به صورت 12bit و 16bit باشد.

آخرین نسخه UIQ نسخه 3 آن است اما فعلا در هیچ گوشی موبایلی از آن استفاده نشده است و در واقع پرکاربردترین نسخه از این رابط کاربری همچنان نسخه 2.1 برنامه است. در نسخه 2.1 اغلب امکانات موجود به رابط کاربری اضافه شده است. برای نمونه استفاده از theme‌ها و همچنین java MIDP نسخه 2 اشاره کرد. نسخه 2.1 و 3 این برنامه فقط روی سیستم عامل سیمبیان نسخه 7 قابل اجرا هستند. از قابلیتهای جدید نسخه 3 این برنامه می‌توان امکان استفاده در موبایل‌های با صفحه نمایش کوچک و همچنین امکان انتخاب برای استفاده یا عدم استفاده از قلم نوری اشاره کرد.

از گوشیهایی که هم اینک از این رابط کاربری استاده می‌کنند می‌توان به Motorola A920 ،A925 Motorola، Motorola A1000، Sony-erricson P800، Sony-erricson P900، Sony-erricson P910، Benq P30، Benq P31 و Arima ASP805 اشاره کرد.